Posted in Հայոց պատ.

Հոկտեմբերի 7-14, առաջադրանք . 8-րդ դասարան (Առաջադրանքներ 1)

Դասարանական — Հայոց պատմություն

Առաջադրանք 1. Ազատագրական շարժումները 18-րդ դարի 30-80 թվականներինդասագիրք էջ 21-27 /

Հայկական ինքնավարությունն Արցախում/ Խամսայի մելիքություններ//էջ 21-22, առ.1,2/

Տանը

Փոքրիկ ուսումնասիրություն/մեկ էջի սահմանում/

  • Ներկայացնել Նադիր շահի պատմական կերպարը:

Հայաստանում Նադիրի վարած քաղաքականությունն ընդգրկում էր ռազմականվարչաքաղաքական և առևտրատնտեսական ոլորտներըՀայ – իրանական գործակցությունըդրսևորվում է նաև Ամենայն հայոց կաթողիկոսության նկատմամբ Նադիրի բարյացակամվերաբերմունքովՆա ապօրինի հարկերից ազատեց Էջմիածնի կալվածքներըըստ արժանավույնգնահատեց ու մեծացրեց աշխարհիկ և հոգևոր հայ իշխանավորներինԼինելով հեռատեսքաղաքական գործիչ ու հմուտ դիվանագետ՝ Նադիրը հասկանում էր տեղական բնակչությանկարևորությունը հակաթուրքական պայքրումՆրա բանակում էին Դիզակի մելիք ԵգանըԳեղարքունիքի մելիք ՇահնազարըԵրևանի մելիք Հակոբջանը և ուրիշներ:

  •  Հայերի նկատմամբ նրա վարած քաղաքականության դրական, բացասական կողմերը:

Շահ հռչակվելուց հետո Նադիրը դաժան հաշվեհարդար տեսավ այն ցեղերի հետորոնքօժանդակել էին թուրքական զորքերին։ Արցախի հարթավայրից տեղահանեց ևԽորասանաքսորեցայնտեղ բնավորված թուրքամետ ջևանշիր քոչվոր ցեղին։ Նույն թվականին (1736) ՆադիրըԱրցախնանկախ հայտարարեցԳանձակի խանությունից՝ դարձնելով այն առանձինվարչական միավոր։ Նա վերահաստատեց Արցախի ներքին վարչական բաժանումն ու մելիքներիժառանգական իրավասությունները։ Այդուհետև Արցախի (ՋրաբերդիԳյուլիստանիԽաչենիՎարանդայի և Դիզակիմելիքությունները սկսեցին անվանվելԽամսայի (հինգմելիքություններ։Դրանց կառավարիչ նշանակվեց Դիզակի մելիք Եգանըորը միավորում էր նաև Արցախի մելիքներիռազմական ուժերը։ Վերջինս ստացավ նաև խանի տիտղոս։ Մելիք Եգանի մահից հետոկառավարչի պաշտոնն անցավ նրա որդի Արամինիսկ այնուհետև վերջինիս եղբորը՝ մելիքԵսայուն։

Նադիր շահի կառավարման ժամանակ Արցախի մելիքները պահպանեցին իրենց բոլոր նախկինիրավունքները։ Յուրաքանչյուր մելիք ուներ իր զորքըորն անհրաժեշտության դեպքում կարող էրհասնել 1000-1500 զինվորի։ Արցախի մելիքությունների սահմանները տարածվումէինԳանձակիցմինչևԱրաքսգետը։ Նադիր շահի մահից հետո ևս հայ մելիքները հաջողությամբխափանում էին Արցախի հարևանությամբ հաստատվելու մուսուլմանների բոլոր փորձերը ևավերում նրանց հիմնադրած ամրությունները։ Արցախի հարթավայրային մասում մուսուլմաններըերկար ժամանակ զբաղված էին ավարառությամբ ու կողոպուտներով։ Նրանք հաճախակիհարձակումներ էին գործում հայ մելիքների տիրույթների վրա։

  • Հիմնավորիր կամ հերքիր Նադիր շահի օրոք Խամսայի մելիքությունների արտոնյալ կարգավիճակը:

Նադիրիայսձեռնարկումներըհայհասարակականքաղաքականկյանքըղեկավարողանձանցստիպեցինարագևճիշտկողմնորոշվել՝որդեգրելովքաղաքականնորուղեգիծ։Այժմնրանքանելիքունեինոչթեինչորանորոշխոստումներիուդրանցապավինածհույսերիայլհաստատունխոսքիևգործիհետ։Այսպես՝ՆադիրըԱրարատյաներկրիքալանթարնշանակեցԳեղարքունիքիևՍողքիտերՄելիքջանՄելիքՇահնազարյանցին։ԴաԵրևանիխանիցհետոամենակարևորևազդեցիկպաշտոննէրորովերկրամասիներքինգործերիտնօրինությունըվերապահվումէրհայմելիքներին։ՇահիհրովարտակներովմեծիրավունքներիտիրացանհատկապեսՍյունիքիևԱրցախիմելիքները։

Աղբյուրներ՝  Արցախի կիսանկախ հայկական իշխանությունը XVIII դարի 30-40-ական թվականներին: Նադիր շահը և հայերը: Խամսայի մելիքությունների ստեղծումը

Խամսայի մելիքություններ

Եգանի և Նադիր շահի ռազմավարական համագործակցությունը

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s