Posted in Էկոլոգիա

Նախագիծ #2. Ամուլսար

Ի՞նչ է ցիանիդը

Ցիանիդները` բարդ քիմիական միացություններ են, որոնք բաղկացած են ածխածնի, ազոտի, ջրածնի կամ այլ տարրի մեկական ատոմներից: Ցիանիդները հանդիպում են պինդ, հեղուկ և գազային վիճակում: Արդյունաբերությունում սովորաբար օգտագործվում է նատրիումի ցիանիդի աղը` պինդ բրիկետների կամ խտացված լուծույթի ձևով: Ցիանիդները հանդիպում են կենցաղում և բնության մեջ: Արդյունաբերության պատճառով աշխարհում տարեկան արտադրվում է 1.1 մլն տոննա ջրածնի ցիանիդ (HCN), որից միայն 6%-ն է օգտագործվում հանքարդունաբերությունում:

Ամուլսար

Մինչ Հայաստանում շահագործման համար թույլտվություն ստանալը՝ «Լիդիան» ընկերությունը դիմել է մեր տարածաշրջանի մի քանի այլ երկրների։ Սակայն ոչ մի երկիրում՝ ինչպես օրինակ Վրաստանում, թույլտվություն չի ստացել հանքարդյունաբերությամբ զբաղվելու համար։ Իսկ Հայաստանում նրանք կարողանում են առանց մեծ ջանքեր գործադրելու անցնել գործի, այն դեպքում՝ երբ նրանք հանքարդյունաբերությունում փորձ չունեցող կազմակերպություն էին։

Քննարկումների ժամանակ «Գեոթիմ» ընկերության ներկայացուցիչները հերքում էին, որ հանքավայրը մոտ է գտնվում գուղական բնակավայրերին և պնդում էին, որ որևէ բացասական ազդեցություն չեն ունենա այդ գյուղերի շրջակա միջավայրի և նրանց բնակիչների սոցիալական վիճակի վրա: Այժմ «Բնապահպանական և սոցիալական ազդոցության գնահատման» մեջ նշվում է. «Հանքավայրը գտնվում է Գնդեվազ և Սարավան գյուղերի արոտների տարածքի վրա, իսկ Հանքի տեղամասը գտնվում է գյուղական, բարձրադիր տարածքում: Հանքի տարածքի մեծ մասը մարգագետնային հողեր են, որոնք օգտագործվում են անասունների արածեցման նպատակով՝բացառությամբ ԿՏՀ-ի և փոխակրիչի մի հատվածի տարածքի, որոնք գտնվում են ցածրադիր տարածքում՝ Գնդեվազ և Սարավան գյուղերի մոտակայքում մասնավոր և համայնքային հողերում»: Այսինքն, ցիանիդային մեթոդով ոսկու կորզման գործարանը գտնվելու է հենց Գնդեվազ գյուղի մեջ։

Foreign investors visited Amulsar project - Mediamax.am

Նշված հանքի գործարկման հետևանքով կախտոտվեն գյուղերի հողերը, ջրերը և մթնոլորտային օդը: «Մթնոլորտային օդի պահպանության մասին» ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի համաձայն. «Արգելվում է բնակավայրերում տերրիկոնների, հանքակույտերի եւ լցակույտերի տեղափոխումը, արդյունաբերական թափոնների, արտադրական, կենցաղային աղբի եւ մթնոլորտային օդը փոշով, վնասակար գազերով եւ գարշահոտ նյութերով աղտոտելու աղբյուր հանդիսացող այլ թափոնների պահեստավորումը, ինչպես նաեւ ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների եւ բնակավայրերի տարածքներում նշված թափոնների այրումը»: Մինչդեռ, համաձայն նոր ներկայացրած փաստաթղթերի, հանքավայրի մոտ գտնվող համայնքները կրելու են փոշու, աղմուկի եւ գարշահոտության ազդեցությունը: Նույն Օրենքի 30-րդ հոդվածում, նշված է. «Օգտակար հանածոների արդյունահանումը, պայթեցման աշխատանքները, տերրիկոնների, հանքաշեղջերի և թափոնների տեղափոխումն ու շահագործումը պետք է կատարվեն մթնոլորտային օդի պահպանության բնագավառում լիազոր մարմինների, ինչպես նաև մյուս մարմինների հետ համաձայնեցված` մթնոլորտային օդի ախտոտումը կանխելու կամ կրճատելու վերաբերյալ կանոնների պահպանումով` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով»:

Ես միանգամայն դեմ եմ հանքի շահագործմանը, քանի որ այն կարող է տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական մի շարք խնդիրների աղբյուր դառնալ։ Եվ բացի այդ, հանքից ստացվող շահույթը դժվար թե եկամուտի թեկուզ փոքր աղբյուր հանդիսանա տվյալ տարածաշրջանում ապրող բնակիչներին։ Աղտոտելու են, փչացնելու են, հետո հեռանալու են այստեղից մոռանալով իրենց խոստումները։

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s