Category: Uncategorized

Այսօր մենք մեր տեխնոլոգիաի խմբով գնացինք ագարակ։ Այս անգամ հանդիպեցինք մի շան, որի անուն է Ռոքս։ Ռոքսը շատ խելացի և հանգիստ շուն էր։ Մենք խաղացինք նրա հետ, որից հետո էլ ամբողջ դաշտով ման տվեցինք։ Ես շատ սիրեցի Ռոքսին։ Շատ հետաքրքիր ժամանակ անցկացրինք այտեղ։ Ռոքսին (German shepherd է։)

1. Միացման ռեակցցիա
   Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր֊սպիրտայրոց, ակցան, լուցկի և մագնեզյումի ժապավեն։
   Լուցկու միջոցով վառեցինք սպիրտայրոցը։ Ակցանի միջոցով վերցրեցինք մագնեզյումի ժապավենը, պահեցինք կրակի վրա և մագնեզյունի ժապավենը բոցավառվեց։ Կատարվեց միացման ռիակցիա։
   2.Քայքայման ռեակցիա
   Մալաքիտի քայքայումը
   Անհրաժեշտ սարքեր֊Մալաքիտ, կալան, փորձանոթ, սպիրտայրոց, կոլբայով ջուր
   Փորձանոթի մեջ լցրեցինք կանաչ գույնի մալաքիտի փոշի, ամրացրեցինք հորիզոնական դիրքով կալանի թաթին, փակեցինք խցանով, որի մեջ կար գազատար խողովակ, որը իջեցրինք ջրով լի կոլբայի մեջ։

3. Տեղակալվան ռեակցիա
   Տեղակալման փորձ
   Երկաթի և պղնձի քլորդի փոխազդեցությունը։
   Անհարժեշտ նյութր՝ պղնձի քլորիդ, մեխ, փորձանոթ, ջուր, ձագար։

Փորձանոթը ամրացրինք կալանի թաթին, լցրեցինք ջուր 2-3 մլ, և վերցրեցինք կապույտ քլորիդը, և խարնեցինք և իջացրեցինք թելով մեխը։ Միաժամանակ հետո մեխը կարմրեց, որովհետև պղինձը անջատվեց և լուծույթը թոխեց իր գունյնը։
CuCl2+Fe=FeCl2+Cu

4. Չեզոքացման ռեակցիա

Փորձանորթի մեջ, ձագարի միջոցով լցրեցինք նատրիումի հիդրոքսիդ լուծույթ, ավելացրեցինք հայտանյութը, լուծույթը դարցավ մորու գույն իսկ հետո քիչ քիչ լցրեցինք աղաթթու, լուծույթը գունազրկվեց, որովհետև ստեղղծվեց աղ և ջուր։
Այս տիպի փոխանակման ռեակցիանները, կոչվում են չեզոքացման։ Չեզոքացման են կոչվում այն նյութրը այն ռեակցիաններ, որոնք կատարվում են հիմքերի և թթուների միջև, որի արդյունքում ստացվում են աղ և ջուր։

Ալիքները լինում են երկայնական և լայնական։

Եթե միջավայրի մասնիկները տատանվում են այնպիսի ուղղություններով, որոնք ուղղահայաց դեֆորմացիայի տարածման ուղղություանը, ապա ալիքը կոչվում է լայնական։

Եթե միջավայրի մասնիկները տատանվում են այնպիսի ուղղություններով, որոնք համընկնում են դեֆորմացիայի տարածման ուղղեւթյանը, ապա ալիքը կոչվում է երկայնական:

1. Ժամանակի պարագայական բացահայտիչը կոնկրետացնում է գործողության կատարման ժամանակը:

Այստեղ՝ մեր կրթահամալիրում, նախագծային կրթություն է իրականացվում:

1. Տեղի պարագայական բացահայտիչը կոնկրետացնում է գործողության կատարման տեղը:

Ընդգծի՛ր պարագայական բացահայտիչները՝ նշելով տեսակը: Կետադրի՛ր:

1. Ձորի երկու կողմում՝ թավուտ անտառների մեջ արջեր շատ են լինում:
2. Պապս արթնանում է վաղ առավոտյան՝ ուղիղ ժամը վեցին:
3. Երևանում՝ Աբովյան փողոցում աշխույժ եռուզեռ է:
4. Հաջորդ օրը՝ շոգ կեսօրին նա տուն վերադարձավ:
5. Դրսում՝ մայթերին տների անկյուններում կուտակվել էին չորացած տերևներ:
6. Ձմռանը՝ առաջին ձյան գալուն պես հովիվներն իջնում են սարերից:
7. Նա՝ բոլորովին որբ եկել էր Բաթում իր ազգականի մոտ:

Կետերի փոխարեն գրի՛ր պարագայական բացահայտիչներ:

1. Մարինեն լուռ նստել էր բակում՝ պապի խնամած այգում:
2. Առաոտյան՝ արևը բացվելուն պես, Արամը սպասում էր ընկերներին:
3. Այս գիրքը վերցրել եմ պահարանից՝ գրքերով լի դարակից:
4. Մայրս որոշել է անպայման վերադառնալ տուն՝ իր ծննդավայր:
5. Երեկ՝ առավոտյան,  ձիով վերադառնում էի վերին գյուղերից:

Ժամանակի պարագա-երկրորդական նախադասությունները դարձրո՛ւ դերբայական դարձվածներ:

• Փորձված որսորդը, երբ գիշերը եղեգները խշշում են, լարում է լսողությունը:Գիշերը եղեգները խշշալիս՝ փորձված որդորդը լարում է լսողությունը։

1. Երբ կամուրջն այրվեց, Պուբլիուս Հորացիուսը թռավ ջուրն ու բարեհաջող հասավ յուրայիններին: Պուբլիուս Հորացիուսը թռավ ջուրն ու բարեհաջող հասավ յուրայիններին, երբ կամուրջն այրվեց:
2. Երբ նայում ենք Երկրին, չենք կարող նրանով չհիանալ: Երկրին չնայելով չենք կարող չհիանալ նրանով:
3. Երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում, տեսան, որ կղզու բնակիչները նիզակով ձուկ են բռնում: Կղզու բնակիչները նիզակով ձուկ են բռնում, երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում:
4. Երբ աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը համարվող այդ տաճարի շինարարությունն ավարտին հասավ, զարմանք ու հիացմունք առաջացրեց բոլոր նրանց մեջ:

Զարմանք ու հիացմունք առաջացրեց բոլոր նրանց մեջ, երբ աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը համարվող այդ տաճարի շինարարությունն ավարտին հասավ:

Տեղի պարագա-դերբայական դարձվածները դարձրո՛ւ երկրորդական նախադասություններ:

1. Սպանություն իրականացրած վայրում ոստիկանները փորձաքննություն էին անցկացնում:  Ոստիկանները փորձաքննություն էին անցկացնում, սպանություն իրականացրած վայրում:
2. Նավի խորտակված վայրից մարմինները չէին կարողանում դուրս բերել:Մարմինները չէին կարողանում դուրս բերել, նավի խորտակված վայրից:
3. Նա երկար կանգնեց աղջկա հետ պայմանավորված վայրում: Աղջկա հետ պայմանավորված վայրում նա երկար կանգնեց:
4. Ծերունին երազում էր վերադառնալ երիտասարդ տարիներն անցկացրած վայրերը:  Երիտասարդ տարիներն անցկացրած վայրերը ծերունին երազում էր վերադառնալ:

Այսօր մեր դասընկերոջ ծննդյան օրն է:

Այսօրվանից փակվում են բոլոր դպրոցները:

Այսօրվա դասն անհետաքրքիր էր:

Ժամանակի պարագան ցույց է տալիս գործողության կատարմանժամանակը (ե՞րբ, երբվանի՞ց, երբվա՞):

Գտի՛ր ժամանակի պարագաները:

• Մթնաձոր տանող միակ ուղին առաջին ձյունի հետ փակվում է, մինչև գարուն ոչ մի մարդ ոտք չի դնում անտառներում:

• Սակայն Մթնաձորում այժմ էլ թավուտ անտառներ կան:

• Մի օր էլ, բլրակը բարձրանալիս, ոտքս սայթաքեց, ու ընկա:

• Արդարացի որոշումից հետո լիովին հանգստացել էին:

• Հեթանոսական շրջանի նավասարդի գիշերը զարթնում էին ճրագը վառում և միայն վաղորդյան ճաշ անում:

Կետերի փոխարեն դի՛ր ժամանակի պարագաներ (ե՞րբ, երբվանի՞ց, երբվա՞):

• … ստանձնում է գործարանի տնօրենի պաշտոնը:

•երեկ ոչ ոքի չէին սպասում:

• Այդ կինը այսօր չկա:

• Մի քիչ առաջ պատմությունը բոլորին պատմում էր:

•մի քանի րոպե առաջ զգեստը վնասեց:

Ժամանակի պարագա-երկրորդական նախադասությունըտրոհվում է ստորակետով:

• Երբ գիշերը հեռախոսը զնգում է, անմիջապես վատ բան ենքմտածում:

Համակատար դերբայով (երգելիս) կազմված դերբայականդարձված-ժամանակի պարագան տրոհվում է.

• նախադասության սկզբում և վերջում՝ բութով. – Եռօրյաճամփորդության գնալիս՝ հարկավոր է վերցնել տաքծածկոցներ: – Հարկավոր է վերցնել տաք ծածկոցներ՝ եռօրյաճամփորդության գնալիս:

• նախադասության մեջտեղում՝ երկու կողմից ստորակետերով. –Մեր դասարանի սովորողները, ավտոբուսով երկարճանապարհ գնալիս, զվարճալի խաղեր են խաղում:

Կետադրի՛ր:

1. Ամռանը ,երբ ջուրը պակասում է ,գյուղացիներն սկսում են վիճելմի կաթիլի ջրի համար:

2. Աշխարհի քաղաքական քարտեզը թերթելիս, մարդ հաճախզարմանում է:

3. Վիթխարի հզորության հողափոր մեքենան ,տեղից տեղփոխադրվելիս ՝մարդու կամ ձիու քայլելուն նմանվող շարժումներ է անում:

4. Տրոյական պատերազմից քսան տարի էր անցել ,արդեն երբՈդիսևսը տուն վերադարձավ:

5. Ծովափին կանգնելիս՝ աղջիկը հայացքը հառում էր հեռուհորիզոնին:

Դերբայական դարձվածները դարձրու՛ երկրորդականնախադասություններ. ուշադի՛ր եղիր կետադրության փոփոխությանը:

• Անգղերի կռնչոցից վախենալիս՝ ձիերը խլշում են ականջները:

• Ժայռի կատարին բազմելիս՝ արծիվն ակնդետ նայում է երկնիլազուրին:

• Օրիորդը գլուխը կախում էր՝ մտածության մեջ ընկնելիս:

• Ընկերը, այլայլված անկյունից անկյուն քայլելիս, չնկատեց ներսմտած աղջկան:

Շարահյուսորեն վերլուծի՛ր նախադասությունը:

• Այժմ էլ, եթե բարձրանաք մեր գյուղի վերին բլուրները, ուրամռան լուսնկա գիշերներին եզները մեղմ որոճացել են, դուք կհանդիպեք մեր հանդերի ամենախորամանկ կենդանուն՝ աղվեսին:

բարանանք-ստորոգյալ
գյուղի-հատկացուցիչ.
մեր-հատկացուցիչ.
բլուրները-ենթակա.
վերին -տեղի պարագա.
այժմել-ժամանակի պարագա.
եզները-ենթակա.
գիշերներին- ժամանակի պարագա.
ուրամռան լուսնկա-որոշիչ.
որոճացել են -ստորոգյալ.
մեղմ-ձևի պարագ

Ես թողել եմ հեռվում դալարագեղ այգին:

Ես գալիս եմ հեռվիցևգնում եմ հեռու՝անհայտ ու անժամանակ:

Փողոցով մի հին մեքենա սլացավ:

Ընդգծված բառերը ցույց են տալիս գործողության տեղ. դրանք տեղի պարագաներ են (ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ):

Գտի՛ր տեղի պարագաները:

1. Կացարանի պատուհանից պոկված լույսի բույլը խճճվել էր ծիրանենու սաղարթում:
2. Սողոմոնի հայացքը ընկերոջ ափում բնակալած նամակի ճոթին էր:
3. Կիսամութի մեջ նրանք նման էին կաթիլների՝ շարժուն ու տաք:
4. Հետո հնչյունները պոկվեցին երկնքից, դարձան կապույտ հուլունքներ:
5. Հնչյունները նրան տարան իր հարազատ ծննդավայր:

Կետերը փոխարինի՛ր տեղի պարագաներով (ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ)

1. Ե՞րբ կբացվի պայծառ առավոտ Սևանում :
2. Այս ճանապարհով ենք գնում ամեն օր:
3. Մութ անտառում բուի կռինչն է տարածվում մեկ-մեկ:
4. Պատուհանից լույս էր կաթկթում:
5. Արորով ինձ սենյակից հանեցին:

Տեղի պարագա-երկրորդական նախադասությունները տրոհվում են ստորակետով:

• Գյուղով անցնող ծերունին եկավ այնտեղ, ուր եղբայրներն էին կանգնած:

Կետադրի՛ր: Այնուհետև երկրորդական նախադասությունները դարձրու դերբայական դարձվածներ (բառակապակցություններ):

1. Մենք թաքնվեցինք այնտեղ ,ուր խիտ եղեգներ էին աճում:
2. Նրա հայացքը գնաց այնտեղ , որտեղից պատանին ձեռք էր պարզել:
3. Ուղիղ երկու շաբաթ Մաշտոցը դուրս չեկավ այնտեղից , ուր փակվել էր աղոթելու համար:
4. Զորավարն անցնում էր այնտեղով , որտեղով երեկ թշնամու զորքն էր սլացել:
5. Մշուշ էր բարձրանում այնտեցից , ուր ձյունը բարդաբոյ էր հասնում:

Շարահյուսորեն վերլուծիր նախադասությունը:

1. Սողոմոնը փակեց աչքերը. օտար բառերի միջից նա լսում էր հին-հին մի զրույց բարության, լավի ու մարդկայնության մասին, որը տկար էր ու անզոր, երբ աշխարհը լի էր չարությամբ ու դաժանությամբ: