ԱՐԱՔՍ ՔԱԼԻՋՅԱՆ

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1․Ինչի՞ համար են օգտագործվում էլեկտրաչափերն ու էլեկտրացույցերը։

Ցույց են տալիս մարմնի էլեկտրանություն միաորները։

2. Բերե°ք հաղորդիչների օրինակներ։
Հաղորդիչներ են ջուրը, մետաղները, մադրու մարմինը, երկրի մակերևույթը, աղերի ու թթուների ջրային լուծույթները։

3. Ո՞ր նյութերն են կոչվում դիէլեկտրիկներ (մեկուսիչներ), բերե°ք օրինակներ
Այն նյութերը կամ մարմինները որոնք իրենց միջով էլեկտրական լիցք չեն հաղորդում կոչվում են մեկուսիչներ կամ դիէլեկտրիկներ։Օր․՝
Սաթը, մետաքսը, կապռոնը, էբոնիտը, ապակին, ռետինը, ճենապակին և օդը։

4. Նկարագրե°ք լիցքը կիսելու հնարավորություն տվող փորձ։

Վերձնենք 2 միատեսակ էլեկտրաչափ և լիցքավորենք նրանցից մեկը։Ապա այդ 2 էլեկտրաչափերը միացնենք իրար ապակե ձողով։Կտեսնենք որ ոչ մի փոփոխություն տեղի չի ունենա։Իսկ եթե մենք էլեկտրաչափերը միացնելու համար օգտագործենք A մետաղաձողը բռնելով էլեկտրամեկուսիչ H բռնակից, կտեսնենք թե ինչպես է լիցքավորված էլեկտրաչափի նախնական լիցքը բաժանվում երկու հավասար մասի՝ այսինքն լիցքի կեսը առաջին էլեկտրաչափի գնդից անցնում է եկրորդին։

5.Կարելի՞ է արդյոք լիցքն անվերջ փոքրացնել։
Ոչ, հնարավոր չէ էլեկտրական լիցքը անվերջ փոքրացնել։Փորձերը ցույց են տվել որ լիցքը բաժանման սահման ունի։

6. Ի՞նչ է հողակցումը, ի՞նչ հատկության վրա է հիմնված։

Հողակցումը՝ լիցքի հաղորդումն է երկրագնդին, այն հիմնված է հետևյալ հատկության վրա որ՝ ինչքան մեծ է այն մարմինը որին լիցք են տալիս այնքան լիցքի մեծ բաժին է անցնում նրան։Այսպիսով մարմինների համեմատությամբ երկրագունդը հսկա է, այդ իսկ պատճառով նրա հետ շփման դեպքում լիցքավորված մարմին իր լիցքը գրեթե ամբողջությամբ նրան է տալիս, և դառնում է չեզոք։

7. Ո՞ր լիցքն են անվանում տարրական։

Ամենափոքր լիցքի բացարձակ մեծությունը անվանում ենք տարրական լիցք։Այն նշանակում ենք e տառով։
e=1..6×10-19 Կլ․ 

8. Ո՞վ և ե՞րբ է հայտնագործել էլեկտրոնը։

Էլեկտորնը հայտնաբերել է անգլիացի գիտնական Ջ․ Թոմսոնը 1898 թվականին։
Նա հայտնաբերեց տարական լիցք կրող մասնիկը որը կոչվեց էլեկտրոն։

9. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված էլեկտրոնը։

Էլեկտրոնը լիցքավորված է բացասական լիցքով որի արժեքը միշտ նույնն է, այն անհնար է ավելացնել կամ նվազեցնել և առավել ևս զատել իր լիցքից։

10. Ատոմի ներսում ինչի՞ շուրջն են պտտվում էլեկտրոնները։

Ատոմի ներսում բացասական լիցքավորված էլեկտրոնները պտտվում են ատոմի դրական լիցքավորված միջուկի շուրջը։

11. Ի՞նչ լիցքով է լիցքավորված ատոմի միջուկը։

Ատոմի միջուկը լիցքավորված է դրական լիցքով

12. Ապացուցե°ք, որ ամբողջական ատոմը չեզոք է։

Ատոմում էլեկտրոնների ընդհանուր լիցքը գումարելով ատտոմի միջուկի լիցքին կստանանք 0։ Դա էլ ապացուցում է որ ամբողջությամբ ատոմը չեզոք է։Չեզոք են նաև նյութի մոլեկուլները, քանի որ կազմված են չէզոք ատոմենրից։

1.Ո՞ր  շարքում են  նշված միայն ֆիզիկական մարմիններ.

   ա) գիրք, մեխ, ալյումին, ազոտ
   բ) սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
   գ) երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
  դ) պղինձ, ջուր, արծաթ, ջրածին

2. Քանի՞ նյութ է ներկայացված հետևյալ բառակապակցություններում.   ջրի կաթիլ, պղնձե թաս,  ալյումինե կաթսա,   ռետինե գնդակ,  պղնձե կուժ, սառցե դղյակ,  ոսկե  մատանի.

1)3                        2)  6                            3)  4                                        4) 5

3. Նշվածներից ո՞ր շարքում են գրված միայն օրգանական նյութեր.
     1)  ջուր, թթվածին, կավիճ, սպիրտ
    2)  կերակրի աղ, սպիտակուց, ճարպ, ազոտ
    3)  շաքարավազ, քացախաթթու, գլյուկոզ, սպիրտ
    4)  սոդա, ջուր, ածխաթթու գազ, բենզոլ

4. Ինչպիսի՞ ագրեգատային վիճակում կարող է գտնվել սնդիկը.

1. միայն պինդ  վիճակ
2. միայն  գազային վիճակում
3. միայն  հեղուկ  վիճակում
4. բոլոր  երեք  վիճակներում

 5.  Որքա՞ն է ոսկու  ձուլակտորի զանգվածը,  որի ծավալը  2 սմ³ է, իսկ ոսկու խտությունը  19,3 գ/սմ³է.

1) 38,6գ                    2) 9,65գ                   3) 3,86գ                       4) 1,93գ

6. Ո՞ր  շարքում  են գրված միայն բարդ նյութերի բանաձևեր.

    1)   Al, HCl,  Cu, Na₂SO₄                                      3)  H₂O, N₂, O₃,  Ni, S₈

   2)   AgBr, H₂, CaCO₃, P₄                                      4)  NaOH, CO₂, NH₃, CuSO₄

7. Ո՞ր  շարքում են առկա միայն կովալենտային կապերով միացություններ.

     1)  NaCl, HCl, Cl₂, NaHCO₃                                      3)  H₂, NH₃, H₂O, CH₄

    2)  KBr, HNO₃, CaO, P₄                                            4)  N₂, Br₂, CuSO₄, Fe

8. Հետևյալ նյութերից չորս  սյունակով  առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, թթուներն  ու   աղերը, նշեք  յուրաքանչյուրի  անվանումը.    HNO₃,  Na₂O,  Ca(OH)₂, AgNO₃,  BaO,  HCl, CO_2,   Al₂O₃, NaHCO₃, Fe(OH)₂, K₂SiO_3, NaCl, H₂SO₄, MgO, NaOH, H₃PO₄, SO₃, CaCl₂, CuSO₄, Al(OH)₃.

Օքսիդ	Հիմք	Թթու	Աղ
Na2O BaO CO2 Al2O3 MgO SO3	Ca(OH)2 Fe(OH)2 NaOH Al(OH)3	H2SO4 H3PO4 HNO3 HCl	AgNO3 NaHCO3 K2SiO3 NaCl CaCl2

9. Ո՞ր  շարքում է  գրված ֆոսֆոր,  թթվածին,  ածխածին, երկաթ և ազոտ քիմիական տարրերի նշանները.

    1)  F, C, P, Si, Na
    2)  O, C, Li, K, Ba
    3)  P, O, C, Fe, N
    4)  K, Na, P, Fe, C                                                                                                             

10. Ո՞ր տարրական մասնիկներից է կազմված ատոմը.
    1)  միայն էլեկտրոններից
    2)  նեյտրոններից  և  էլեկտրոններից
    3)  պրոտոններից, էլեկտրոններից  և  նեյտրոններից
    4)  միայն պրոտոններից

11.  Բնութագրեք հետևյալ P տարրի ատոմը ըստ հետևյալ սխեմայի.

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը 

P
բ)  կարգաթիվը, միջուկի  լիցքը

Z =+15
գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը)…
դ)  պարբերության  համարը, լրիվ  լրացված  էներգիական  մակարդակների  թիվը 

3

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը 

Խումբ V

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների 

3s23p3

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների  և  ենթամակարդակների)

ը) ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված`  մետաղակա՞ն, թե՞   ոչ մետաղական 

ոչ մետաղական

  թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ 

NaOH, Al(OH)3, Ca(OH)2, Fe(OH)2

ժ)  Կատարեքհաշվարկներ ` որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` m_o (գ),

տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`M_r,

տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները

օքսիդում:

<<Նյութերի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական,ֆիզիոլոգիական>>                            

Նյութերը դասակարգել,տեղադրել աղյուսակում,անվանել,գրել բանաձևերը: Նկարագրել  ֆիզիկական  հատկությունները՝ գույնը, ագրեգատային  վիճակը(պինդ, հեղուկ, գազային), եռման,հալման ջերմաստիճանները, ջերմա-,էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը ջրում  և այլն:

Նյութի ֆիզիկական հատկությունները դիտարկում են կամ չափում են առանց նոր նյութ ստանալու։ 

Նյութի քիմիական հատկությունները քիմիական փոխազդեցություններին մասնակցելու ընդունակություն ունեն, երբ առաջանում են նոր նյութեր, նոր ֆիզիոլոգիական հատկություններ։

Նյութի ֆիզիոլոգիական հատկությունը ազդեցությունն է կեդանի օրգանիզմի վրա՝ դրական կամ բացասական։

Պարզ նյութեր	Բարդ նյութեր
N(ազոտ)	կերակրի աղ(NaCl)
Օ(թթվածին)	շաքար
	Ջուր (H2O)
	Պղնձարջասպ
	Նատրիումի հիդրոկարբոնատ
	Ացետոն

• H₂O-սովորական ջուր-անօրգանական
• NaCl-կերակրի աղ-անօրգանական
• C₁₂H₂₂O₁₁-սախարոզ-օրգանական
• O₂-թթվածին
• C₂H₅OH-էթիկ սպիրտ, գինու սպիրտ, կոնյակի սպիրտ, բժշկական սպիրտ-օրգանական
• H₂-ջրածին-անօրգանական
• N₂-ազոտ-անօրգանական
• CH₃COOH-քացախաթթու-օրգանական
• NaHOO₃-խմելու սոդա”նատրիումի հիօդրոկարբոնատ-անօրգանական
• Na₂CO3″10 H₂O-լվացքի սոդա
• Fe-երկաթ-անօրգանական
• Cu-պղինձ-անօրգանական

1. Նյութի անվանում՝ Ջուր – համար մեկ նյութը բնության մեջ

• Բանաձ — H2O
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Հոտ և համ — չունի
• Գույն — չունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 1,00
• Լուծելիությունը ջրում — չի լուծվում
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
• Համան և եռման ջերմաստիճան —  0, 100

2. Նյութի անվանում — Կերակրի աղ

• Բանաձև — NaCl
• Ագրեգատային վիճակ — պինդ
• Հոտ և համ — ունի
• Գույն — չունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 2,17
• Լուծելիությունը ջրում — լավ
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
• Համան և եռման ջերմաստիճան — 801, 1465

3. Նյութի անվանում — Սախարոզ

• Բանաձև — C₁₂H23O₁₁
• Ագրեգատային վիճակ — պինդ
• Հոտ և համ — ունի
• Գույն — ունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 1,59
• Լուծելիությունը ջրում — լավ
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
• Համան և եռման ջերմաստիճան — 185, քայքայվում է

4. Նյութի անվանում — թթվածին

• Բանաձև- O₂
• Ագրեգատային վիճակ — գազային
• Հոտ և համ — չունի
• Գույն — չունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 0,00143
• Լուծելիությունը ջրում — քիչ
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
• Համան և եռման ջերմաստիճան — —219, -183

5. Նյութի անվանում — Ազոտ

• Բանաձև — N₂
• Ագրեգատային վիճակ — գազային
• Հոտ և համ — չունի
• Գույն — չունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 0,00125
• Լուծելիությունը ջրում — քիչ
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
• Համան և եռման ջերմաստիճան — -210, -196

6. Նյութի անվանում — քացախաթթու

• Բանաձև — CH3COOH
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Հոտ և համ — ունի
• Գույն — ունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 1,05
• Լուծելիությունը ջրում — միախառնվում է ցանկցած հարաբերակցությամբ
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
• Համան և եռման ջերմաստիճան — 17, 118

7. Նյութի անվանում — էթիլ սպիրտ

• Բանաձև — C2H5OH
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Հոտ և համ — ունի սուր հոտ
• Գույն — չունի
• Փայլ — չունի
• Խտություն — 0,79
• Լուծելիությունը ջրում — լուծվում է
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
• Հալման և եռման ջերմաստիճան — -114, 78

8․Նյութի անվանում — երկաթ

• Բանաձև —  Fe
• Ագրեգատային վիճակ — պինդ
• Հոտ և համ — չունի
• Գույն — ունի
• Փայլ — ունի
• Խտություն — 7,87
• Լուծելիությունը ջրում — չի լուծվում
• Պլաստիկություն — չունի
• Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
• Հալման և եռման ջերմաստիճան — 1539, 2870

• Ինչպիսի՞ տարրերից են կազմված նյութը,ատոմների քանակը
• Հաշվեք հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները՝Mr
• Որոշեք տարրերի զանգվածային բաժինները՝w,զանգվածային հարաբերությունները  և  տարրերի  մոլային  բաժինները բարդ  նյութերում:

FeO

1. Ատոմների քանակ

N(Fe)=1ատոմ

N(O)=1ատոմ

2. Զանգվածային հարաբերությունները

m(Fe):m(O)=56:16=23:8

3. Ատոմների զանգվածային բաժինները բարդ նյութերում

w(Fe)=?%

w (O)=?%

Mr (FeO)=56+16=72

w (Fe)=56/72*100%=77,77%

w(O)=100%-77,77%=22,23%

P₂O₅

1. Ատոմների քանակ

N(P)=2 ատոմ

N(O)=5 ատոմ

2. Զանգվածային հարաբերությունները

m(P):m(O)=2 *Ar(P):5*(O)=62:80=31:40

3. Ատոմների զանգվածային բաժինները բարդ նյութերում

w(P)=?%

w(O)=?%

Mr=2*31+5*16=142

w(P)=31/142*100%=21,83%

w(O)=100%-21,83%=78,17%

Al₂O₃

1. Ատոմների քանակ

N(Al)=2 ատոմ

N(O)=3 ատոմ

2. Զանգվածային հարաբերությունները

m(Al):m(O)=2*Ar(Al):3*Ar(O)=54:48=9=8

3. Ատոմների զանգվածային բաժինները բարդ նյութերում

w(Al)=?%

w(O)=?%

Mr=2*27+3*16=102

w(Al)=27/102*100%=26,47%

w(O)=100%-26,47%=73,53%

Пожилые брат и сестра Мэтью и Марилла Катберты решают усыновить мальчика для помощи на их семейной ферме. Когда Мэтью отправляется на железнодорожную станцию, чтобы забрать ребенка, он с удивлением обнаруживает там лишь рыжеволосую Энн – энергичную и разговорчивую тринадцатилетнюю сироту с непростой судьбой, которую прислали в результате путаницы. Поначалу Катберты намереваются вернуть Энн в приют, однако со временем девочке удается растопить их сердца и стать неотъемлемой частью маленького городка, который помог ей обрести настоящий дом.

Мне очень понравился этот сериал, потому что там рассказывается  о человеческих проблемах, но больше всего внимания уделяется проблемам подросткового возраста. Энн высмеивали за ее рыжие волосы. Но она меняет всех и они начинают любить Энн.

Рэй Бредбери «Улыбка»

Когда цевелизация пыталась все уничтожить, настала очередь картины Леонардо да Винчи «Мона Лиза». Люди часами выстраивались на главной площади, чтобы уничтожить эту картину. Но один из них, Том, не смог обидеть улыбающуюся женщину на фотографии. Он взял с собой кусочек улыбки – он всегда держал ее при себе. Он был единственным, кто ценил искусство.

• • Ուղիղ լուսամուտիս առաջ աճում, բարձրանում էր մի մարդահասակ եղևնի։ Ամեն առավոտ, երբմոտենումէիլուսամուտիս, իմ առաջին հայացքն ընկնում էր դրա վրա, և նա ասես ժպտում էր մանավանդ ձմռանը։

-Տեսնո՜ւմ ես, -կարծես ասում էր նա։ -Ես ցրտից չեմ վախենում․․․

• Նայելով  նրան՝ ես նույնպես ժպտումէի, որ նա իրոք հերոս է, չիվախենում ո՛չ քամուց, ո՛չ ձյունից, ո՛չ ցրտից․․․ Ուինձ համարում էր մի  ուրախ զգացում։ Ահա թե ինպիսի՜ն պետք է լինել։

Եվ ձմռան ցուրտը, բուքը սարսափելի չէին թվում ինձ:

• Ահա ինչպե՛ս է դիմանում այս փոքրիկ ծառը․․․ Ոչ միայն դիմանում․ չիընկնում բնավ․ աշխարհին նայումէ միշտ ուրախ, միշտ զվարթ․․․ Ու փոքրիկ ծառը դառնումէր ինձ սիրելի, այնքա՛ն սիրելի , որ թվում էր հարազատ, և ուզում էր, որ նա մնա միշտ այդպես լավ ու խիզախ․․․
• Բայց այսօր՝ այսառավոտ, երբ նոր զարթնած՝ սովորականիպես մոտենում եմ լուսամուտիս, եղևնին չկա․․․ Այո՛, նա՝ իմ կանաչ եղևնին, չկա․․․ Նրա տեղում մնացել է սղոցով կտրած բունը․․․

Ի՞նչ է պատահել․․․Նայում եմ իրարիցհեռուտնկված եղևնիներին, նրա հասակակից եղևնիներին․․․ Նրանք կանգուն են։ ինչպես միշտ կանաչազգեստ, կատարները խրոխտ վեր պարզած։

• Իսկ իմ եղևնին․․․ Ո՞վ է կտրել նրան և ինչո՞ւ․․․

Մտածում եմ ու գտնում հանկարծ։ Վաղը նոր տարի է․․․ կտրել-տարել են տոնածառ սարքելու․․․ Ու միտքս գնում է կտրող տանողի տունը․ ինչպե՞ս է զգում նա այդ ծառիառաջ, ծառ, որին զրկել է կյանքից մի քանի օր ուրախանալուհամար․․․

• Իսկ դեռատի ծառը, որտարինբոլորուրախացնումէրամենքին, հիմա չորս պատի մեջ մեռնում է զարդարված․․․

Եվ քանի՜ հազարավորներ այդպես․․․

                                                                                                                                 Ստ․ Զորյան «Եղևնին»

• ա) պատմողական     1

բ) հարցական             5

գ) հրամայական        4

դ) բացականչական   2

• Բնագրում կախման կետերը շատ են, որովհետև գրողը ուզում է, որ մարդիկ իրենք իրենց մտքում ստեղծագործեն և շարունակություն մտածեն։
• Մեր բնությունը շատ աղտոտված է, ոչ ոք չի հետևում բնության կանոններին՝ ձեռքի եղած աղբը գցում են որտեղ պատահում է և չեն մտածում բնության պահպանման մասին։
• Ուղղահայաց, գործուղում, ուղարկել, ուղակի, ուղեբեռ, ուղեվճար, ուղղաձիգ, ուղագրություն։
• Պատկառել
• ա) Եղևնին ասես ժպտում էրինձ իր կանաչ հանդերձներով։

ճյուղերով

բ) Ընտանյոք հանդերձ հրավիրել ենք հարսանիքի։

ամբողջ ընտանիքով

• եղևնի- եղևնու

առավոտ-առավոտվա

լուսամուտ- լուսամուտի

ցուրտ- ցրտի

• երբ- հարաբերական
• Ինձ- անձնական դերանուն, եզակի թիվ, պարզ

Իր- ցուցական դերանուն, եզակի թիվ, պարզ

• Սաստկական
•  
• Լուսամուտի առաջ – տեղի պարագա

Դրա վրա- պարագայի մակբայ

• Ձմռանը, առավոտ
• Շաղկապ, բայ, տեղի մակբայ
• Երբ լուսամուտին մոտենում էի

Մոտենում էի լուսամուտին, երբ․․․

•  
• Ոչ
• Պատել
• Ահաբեկել
• Այո
• Ահա
• Նայելով- անորոշի գործիական հ․, պարզ

Ժպտում էին- բայ, դիմավոր, եզակի թ․, առաջին դեմք

Չի վախենում- դիմավոր, եզակի թիվ, երրորդ դեմք, ածանցավոր, ներկա

Քամուց- գոյական, հասարակ, իրանիշ, եզակի թիվ, պարզ, բացասական հոլով

Ու- ու շաղկապ

Մի- դերանուն

Ձմռան- հասարակ, իրանիշ, եզակի թիվ, պարզ, ան վեջածանց, սեռական հոլով

• Հաստատական
• Ինչպիսի՞ եղանակ է դրսում։

Ինչպիսի՜ գեղեցկություն

• Հերոս է- կոչական, որախ- կոչական

1․Կարդացեք, մեկնաբանեքառակը, ինքներդվերնագրեք.

ԻՆՔՆԱՎՍՏԱՀՈՒԹՅՈՒՆ

Մի գործարար մինչև ականջները խրված էր պարտքերի մեջ և ելք չէր գտնում: Պարտատերերն անընդհատ ճնշում էին նրան, մատակարարները պահանջում էին վճարել…
Նա նստել էր այգու նստարանին և գլուխը կախ՝ մտածում էր, թե ինչը կարող է փրկել իր ընկերությունը սնանկացումից։ Եվ ահա նրան մոտեցավ մի ծերուկ ու ասաց.
– Տեսնում եմ, որ ինչ-որ բան Ձեզ մտահոգում է։ Չե՞ք ցանկանում կիսվել ինձ հետ։
Գործարարը պատմեց նրան իր խնդիրների մասին։ Ծերունին առանց ընդհատելու ուշադիր լսեց ու ի վերջո ասաց.
– Կարծում եմ, որ կարող եմ օգնել Ձեզ։
Նա հարցրեց գործարարի անունը, նրա անունով կտրոն դուրս գրեց ու մեկնեց նրան:
– Վերցրեք այս գումարը։ Մենք կհանդիպենք այստեղ ուղիղ մեկ տարի անց, և այդ ժամանակ Դուք արդեն կվերադարձնեք ինձ այս գումարը։
Ապա ծերունին շրջվեց և անհետացավ նույնքան անսպասելի, որքան և հայտնվել էր:
Գործարարը նայեց ձեռքերի մեջ գտնվող կտրոնին ու տեսավ դրա չափը՝ $500 000, իսկ ներքևում գրված էր ծերունու անունը՝ Ջոն Ռոքֆելլեր: Նա այդ ժամանակվա ամենահարուստ մարդկանցից մեկն էր աշխարհում, և գործարարը չէր կարողանում հասկանալ, թե ինչու նա այդքան առատաձեռն գտնվեց իր հանդեպ։
«Հիմա ես մի ակնթարթում կարող եմ վերջ դնել իմ ֆինանսական խնդիրներին», – մտածեց նա: Այնուամենայնիվ, նա կտրոնը դրեց չհրկիզվող պահարանում։  Միայն այն միտքը, որ ինքն ունի կես միլիոն դոլար պահարանում, նրան ուժ էր տալիս իր բիզնեսը պահպանելու և զարգացնելու համար ծրագրեր մշակել:
Ծերունու հետ հանդիպումից հետո տղամարդը վերագտավ իր լավատեսությունն ու ոգևորությունը։ Նա սկսեց շահավետ գործարքներ կնքել և մի քանի ամսում սեփական միջոցներով կարողացավ վճարել բոլոր պարտքերը։ Նրա գործերը լավ էին գնում, և նա նորից սկսել էր գումար աշխատել, իսկ մեկ տարի անց նա՝ այն նույն կտրոնը ձեռքին, վերադարձավ այգի։ Նախապես պայմանավորված ժամին ծերունին նորից հայտնվեց այգում։ Տղամարդն ուզում էր գրպանից հանել կտրոնը ու վերադարձնել ծերունուն, երբ մի բուժքույր վազեց ու բռնեց ծերունու թևից.
– Ես այնքան ուրախ եմ, որ կարողացա բռնել նրան, – ասաց բուժքույրը: – Հուսով եմ՝ նա Ձեզ չի անհանգստացրել: Նա միշտ փախչում է տանից և բոլորին պատմում, թե ինքը Ջոն Ռոքֆելլերն է: Գործարարը ապշած էր։ Մի ամբողջ տարի նա գործարքներ է կնքել՝ վստահ լինելով, որ կես միլիոն դոլար ունի իր պահարանում։

Գործարարըչէրհավատումիրուժերին, չէրհավատում, որնակարողէնորիցկնքելշահավետգործարքներ, կարողէմեծչափովգումարաշխատել, կարող  վերադարձնելիրբոլորպարտքերը, մինչևչէրհանդիպելծերունուն։Ծերունիննրամեջհույսարդնացրեց, որնամիշտունիավելգումարևերբեքչիկարողմնալառանցգումար։Դրանիցոգեշնչված, որնաունիկեսմիլիոնդոլարարտակարգդեպքերիհամար, նասկսելէրինքնավսահլինելևչվախենալամենդրամիհամարևդրաշնորհիվնրագոծերըառաջխաղացումենունեցել։Այսկյանքումպետքէմիշտլինելինքնավստահ, հավատալսեփականուժերինևմիշտառաջշարժվել։

2․Ո՞րշարքիբոլորբառերումէգրվումր.

1.ա-համա-հել, թ-թու-, փ-փու-, մա-մա-,
2.թ-թի-, գ-գի-, մ-մու-, բա-բա-ային,
3.ճմ-թել, վերադա-ձ, ե-բեք, վե-ջույթ
4.մ–թմ–թոց, կե–կե–ուն, դա–ձյալ, վա–ձ

3. Ո՞րշարքիբոլորբառերումէգրվումխ.

1.դժբա–տ, հա–ճապակյա, ապ–տել, ջա–ջա–ել2.մ-կտալ, ա-բյուր, կ-տար, կմա-ք
3. վ-տալ, ճե-քել, խա-տել, թ-պամած
4.թ-սկան, բա-տակ, պանդ-տել, խե-դուկ

4. Ո՞րշարքիբոլորբառերումէգրվումծ.

1. մա-ուցիկ, մտա-ածին, հալո-ք, դարձվա-ք
2.որ–կալ, մեղվաբույ-, հանկար-, նայվա–ք3.կառամատույ-, գնա-ք, հանդիպակա-, փղ-կալ
4.կ-կվել, խ-կվել, ցն-ալ, ցն-ել

5. Կազմիրտրվածգոյականներիհոգնակին․

Մանկավարժ- մանկավարժներ

Գործարք- գործարքներ

Փոքրատառ- փոքրատառեր

Գրագիր- գրագրեր

Պահանջատեր- պահանջատերեր

Աշխատատեր- աշխատատերեր

Սարալանջ- սարալանջեր

Ջրավազան- ջրավազաններ

Արժեթուղթ- արժեթղթեր

Նիզակակիր- նիզակակիրներ