Posted in English

Homework. Workbook ex 1,2

Music

1.Unscramble the words and write them in the correct list. Add two more items to each list. srumd, laslacsic, jzaz, oilniv, tagriu, opp, inapo, par

Musical instruments

Types of music

drums, violin, guitar, piano, 
And cello, trumpet
Classical, jazz, pop, rap
And rock, R&B

2. Complete the sentences so they are true for you.

  1. I really like listening to rock, pop,old music.
  2. I never listen to Russian songs.
  3. I play the electric guitar and the drums
  4. I’d love to play the bass and the violin

Verbs of perception

1.Complete with the correct form of the verbs in brackets.

  1. Why are you smelling the milk?
  2. What’s for dinner? It smells great.
  3. What are you looking at?
  4. You aren’t look great. What’s the matter?
  5. It tastes awful. What is it?
  6. Why are you tasting the soup again?
  7. A Why are you feeling my coat (feel)? В I’m sorry. It’s just so soft.
  8. I like the way this jumper feels.
  9. I love your new hairstyle. It looks fantastic!
  10. Your hands feel very cold. Are you ok?
  11. She’s not tasting the food for the wedding today; she’ll do it tomorrow.
  12. I don’t like that new building. It really not looks good.
Posted in English

About Artsakh Republic

Following the collapse of the USSR, the former Soviet nation-state entity known as the Nagorno Karabakh Autonomous Region as well as the Shahumian merged to form the Nagorno Karabakh Republic, with the capital city of Stepanakert. NKR declared its independence on September 2, 1991, in full compliance with the fundamental norms and principles of the international law. Nagorno Karabakh is located in the northeastern part of the Armenian Highlands. Since ancient times, it has been one of the provinces of historical Armenia․ In the ancient Armenian state of Urartu, Artsakh was referred to as Urtekhe-Urtekheni. In the middle of the 18th century did nomadic Turkic tribes begin penetrating into the northern borders of Karabakh, initiating centuries-long wars against the local Armenian noble families. The provinces of Nagorno Karabakh, were able to maintain real autonomy, while simultaneously sustaining personal, royal, and other kinds of military units. Being compelled to resist attacks of the Ottoman armies, nomadic tribes, hostile neighbouring governors, and the armies of the Persian shahs, the Artsakh meliks strived to free themselves from foreign dominance. In 1805, the historical territory of Artsakh, artificially named as “Khanate of Karabakh”, along with other large areas of Eastern Transcaucasia, fell under the “everlasting rule” of the Russian Empire by the Gulistan. The independent Republic of Armenia and the newly formed Democratic Republic of Azerbaijan that was created due to Turkish intervention, battled over the territory between 1918 and1920. From the moment of its formation, Democratic Republic of Azerbaijan made territorial demands regarding significant Armenian lands in Transcaucasia. Between the years 1918-1920, taking advantage of the chaotic situation created due to World War I the regular Turkish forces joined by Azeri military units completely destroyed hundreds of Armenian villages and organized massacres of Armenians and Genocide of Armenians. Only in Nagorno Karabakh they have met serious armed resistance by military formations, organized by the National Council. The League of Nations, before the final resolution of the conflict, recognized Nagorno Karabakh as a disputed territory, which was agreed to by all parties, including Azerbaijan. Thus from 1918-1920, during the formation of Democratic Republic of Azerbaijan, its sovereignty did not extend over Nagorno Karabakh or, for that matter, Nakhijevan. In 1920, after the establishment of Soviet Azerbaijan, Russian forces temporarily occupied Nagorno Karabakh as per the treaty signed between Soviet Russia and the Republic of Armenia, until a peaceful solution to the conflict was reached. Immediately after the establishment of the Soviet regime in Armenia, the Azerbaijan Revcom made a declaration recognizing Nagorno Karabakh, Zangezur, and Nakhijevan as inseparable parts of Armenia. At the time of this declaration, none of those territories belonged to Azerbaijan. In June 1921, Armenia declared Nagorno Karabakh as its inseparable part. The International Community, including Russia, applauded the act of cession. The leaders of Azerbaijan renewed their claims over Nagorno Karabakh. Under Stalin’s direct pressure, contradicting the act of cession, and with procedural violations, a decision of forceful separation of Nagorno Karabakh from Armenia was made, with a stipulation of Armenian national autonomy of Nagorno Karabakh within the Azerbaijani Soviet Socialist Republic. Azerbaijan delayed granting autonomy to Nagorno Karabakh in every possible way. In 1923, an Autonomous Region was established on a small portion of the actual land. Nagorno Karabakh was partitioned: one part became autonomous, while another large part was deliberately merged into the administrative regions of Soviet Azerbaijan in such a way that the physical and geographic ties between Armenia and the Armenian autonomous region were neutralized. Thus, a significant portion of the territories that the League of Nations had recognized as “disputed” was forcibly annexed to Azerbaijan, and the borders of the autonomous region excluded many areas of Nagorno Karabakh. The Karabakh question was not resolved but was frozen for almost 70 years. The year 1988 The people of Artsakh raised their voice in defence of their rights and freedom. The Armenian population of Nagorno Karabakh demanded reunification with Armenia. On February 20, 1988, the People’s Deputies made a decision at extraordinary session of the Nagorno Karabakh Autonomous Republic Council to appeal to the Supreme Soviet of Azerbaijani SSR for secession. Hundreds of kilometres from the NKAR, massacres and mass murders of Armenians were carried out in Azerbaijani cities of Sumgait, Baku, Kirovabad, Shamkhor, and later throughout Azerbaijan. More than 450,000 Armenians from towns and villages in Azerbaijan and Nagorno Karabakh became refugees. A joint session of the People’s Deputies of the Nagorno Karabakh Autonomous Region and Shahumian regional councils, on September 2, 1991, declared the establishment of the Nagorno Karabakh Republic within the borders of the former NKAR and Shahumian region. The Supreme Soviet of Azerbaijan, contrary to all legal norms, passed a law liquidating the NKAR, which was declared as unconstitutional by the USSR Constitutional Court. On December 10, 1991, a referendum was held in Nagorno Karabakh with the overwhelming majority of the population voting in favour of full independence from Azerbaijan. Parliamentary elections of the NKR were held on December 28, which then formed the first government. Utilizing the weaponry of the USSR’s 4th Army headquartered in its territory, Azerbaijan engaged in wide-scale military operations against Nagorno Karabakh. There were times when almost 60% of the territory of Nagorno Karabakh was captured, while the capital city of Stepanakert and other residential areas were relentlessly subjected to massive air and artillery bombardments. In June-July of 1992, the Azerbaijani army captured the NKR’s entire Shahumian region, a great portion of the Martakert region, and portions of Martuni, Askeran, and Hadrut regions. Separate defence detachments were reconfigured forming the Nagorno Karabakh Defence Army, based on the principles of discipline and central command. The NKR Defence Army succeeded in liberating previously captured territories from Azerbaijan and, during military engagements, took over a few regions bordering the NKR that had been used as firing lines. With the mediation of Russia, Kyrgyzstan, and the CIS Interparliamentary Council, Azerbaijan, Nagorno Karabakh and Armenia signed the Bishkek Document in the capital city of Kyrgyzstan, Bishkek, on May 5, 1994. According to that document, parties to the conflict agreed to a cease-fire, effective from May 12, 1994 to date. In March 1992, the Conference on Security and Cooperation in Europe joined the settlement process of the conflict between Azerbaijan and Nagorno Karabakh. In 1997 the institute of co-chairmanship of Russia, France, and USA of the OSCE Minsk Group was created, which since then has been the only agreed format, with the mandate from the OSCE to conduct mediating activities for the peaceful settlement of the Azerbaijan-Karabakh conflict. The Nagorno Karabakh Republic is committed to the peaceful settlement of the conflict with the full participation of official representatives of the NKR in all stages of the negotiation process. The peaceful settlement of the conflict between Azerbaijan and Nagorno Karabakh and the international recognition of the Nagorno-Karabakh Republic will serve for the establishment of stability and long-lasting peace in the region.  

Posted in Uncategorized

ԴԵՐԵՆԻԿ ԴԵՄԻՐՃՅԱՆ «Ավելորդը»

Պատմվածքի գլխավոր հերոսը` Հաճի աղան էր։ Հաճի աղայի կերպարը ժլատ, նյութապաշտ և հպարտ մարդու կերպար էր։ Նրա կերպարը չհավանեցի, որովհետև նա իր ունեցվածքն ավելի կարևորեց քան հարազատ քրոջը, համարելով նրան «ավելորդ»։ Բայց հետագայում հաճի աղան զղջում իր այդ արարքի համար և փորձում փնտրել, սակայն դա արդեն անհնար էր։ Հաճի աղան մինչև կյանքի վեջին վարկյանը իրեն չներեց այդ արարքի համար։ Նա միայն կյանքի վերջում հասկացավ, որ <<ավելորդ>> ոչինչ չկա։

Շատ հավանեցի Դեմիրճյանի այս պատմվածքը։ Այս պատմվածքը բոլոր ժամանակներում շատ արդիական է եղել, որովհետև ամեն ժամանակներում էլ եղել են մարդիկ, ովքեր գումարն ու ունեցվածքն ավելի են կարևոում, քան իրենց հարազատներին, բարեկամներին, ինչու-ոչ նաև իրենց խիղճը, հոգին և մարդասիրուփյունը։ Ես այս պատմվածքը մի փոքր նմանեցնում եմ «Վանականը, որը վաճառեց իր «Ֆերարին»» գրքի հետ, որովհետև երկուսում էլ գլխավոր դերերակատարները գերադասում էին փողը, «Ավելորդ»-ում նա քրոջն էր փոխարինել փողի հետ, իսկ «Վանականը, որը վաճառեց իր «Ֆերարին»» գրքում գլխավոր դերակատարը իր առողջությունը, ընկերներին և հարազատների էր փոխարինել փողով։

Posted in English

Students book. ex.1, ex.2

1.

LISA: Hey, Kim, what are you looking at? 

KIM: My Science book. Can’t you see I’m busy? 

LISA: I’m just asking. Sorry. 

KIM:No, I’m sorry. I don’t feel great today. 

LISA: You don’t look very happy. What’s the matter? 

KIM:My dad makes me so cross.

LISA:That doesn’t sound so good. Why? 

KIM:He says I’m not allowed to be in the band. 

LISA: What?! So he won’t allow you to play in the talent show next week? 

KIM:No. He says no music until after my exams. 

LISA:But they don’t finish for four weeks! 

KIM:I know. He wants me to study and forget about writing songs. He won’t even letme practise the guitar

LISA: But you need some time to relax. 

KIM: I know. I get so angry when I think about it. It just isn’t fair.

2.

1 taste

A What are you doing?

В I am tasting the soup … It taste great.

2 smell

A My socks smell really bad!

В Then why are you smelling them?

3 feel

A Why are you feeling that jumper?

В Because it’s so soft. I like the way it feels.

Posted in Uncategorized

Դաս 1

Կենդանի օրգանիզմի բաղադրություն, օրգանական, անօրգանական նյութեր, հիդրոֆիլ և հիդրոֆոբ նյութր: Բջջի օրգանական նյութեր, սպիտակուցներ, դրնաց կառուցվածքը՝ առաջնային, երկրորդային, երրորդային, չորրորդային կառուցվածք, բնափոխում, ֆունկցիան: Ածխաջրեր, ճարպեր դրանց կառուցվածքը:

Լրացուցիչ աշխատանք՝

Բերել առօրյաում հենդիպող սպիտակուցների բնափոխման օրինականեր, նշել պատճառները, ինչ գործոնների ազդեցությամբ են դրանք բնափոխվում, պատրաստել ուսումնական նյութ:

Ամփոփիչ աշխատանք՝

Սպիտակուցներ

Հատկությունները բազմազան են։ Կան ջրում լուծվող-չլուծվող, կարծր-փափուկ, ակտիվ-պակաս և այլն։ Սպիտակուցների ակտիվությունը դրսևորում են երրորդային և չորրորդային կառուցվածքում։

Սպիտակուցի բնական կառուցվածքի խախտումը կոչվում է բնափոխում (դենատուրացիա)։ Այն առաջանում է տարբեր գործոնների ազդեցության տակ (ջերմություն, ճնշում, ճառագայթում, քիմիական նյութեր) խզում են թույլ կապերը։ Բնափոխված սպիտակուցի հատկությունները փոխվում են։ Դարձելի բնափոխման ժամանակ չեն խզվում պեպտիդային կապերը, այսինքն առաջնային կառուցվածքը չի խախտվում։ Մինչդեռ պեպտիդային կապերի խզումը բերում է անդարձելի դենատուրացիայի։

Բջջում սպիտակուցները կատարում են կարևոր և բազմապիսի ֆունկցիաներ։

Posted in Uncategorized

Առաջադրանք

1․ Բառակապակցության իմաստն արտահայտիր մեկ բառով:

Գիտական ենթադրություն- վարկած

թագավորական աթոռ — գահ

քաղաքամերձ բնակավայր — գյուղ

վատ լուր հաղորդող – գուզկան

լուսնի մանգաղ — մահիկ

հայրենիքից արտաքսված — վտարանդի

ձիերի խումբ –  երամակ

հաճելի հոտ — բույր

2․ Փակագծերում տրվածներից ընտրիր փոխաբերական իմաստ ունեցող բառը;

Բնակատեղին հետզհետե ընկղմվեց (սև, գիշերային, ամենակուլ) խավարի մեջ:

Ձորի վրա ծիծեռնակի (կիսաքանդ, տխուր, թափուր) բույնն էր կախվել անպաշտպան:

(Տխուր, թխպոտ, ամպամած) երկնքից անձրևն էր մաղում շիկացած հողին:

Դու եկար սպիտակ շորերով, երբ (ձմռան, ցուրտ, վշտահար) երեկոն էր իմ սրտում:

Կանաչների միջով հևասպառ հոսում էր (լեռնային, վրդովված, վճիտ) գետակը:

3․ Երկու շարքից առանձնացնել դարձվածքն  ու նրա բացատրությունը:

Ա․ Ականջին օղ անել-մտապահել

ահը սիրտն ընկնել-երկյուղել

անվանը մուր քսել-անարգե

անդանակ մորթել- տանջել

առյուծ կտրել-խիզախանալ

բռունցք թափ տալ-սպառնալ

արձան կտրել-քարանալ

բախտը ժպտալ-հաջողվել

բառերը քամուն տալ-շատախոսել

բերանը բաց մնալ-անարգել

Բ․ Շատախոսել, հաջողվել, տանջել, մտապահել, հիանալ, քարանալ, սպառնալ, երկյուղել, խիզախանալ, անարգել:

4․ Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացիր նոր բառեր:

Բարձրագագաթ — քառագագաթ

քաղցրաձայն —քաղցրավենիք

վսեմաշուք- շքաշուք

տիրակալ- տիրանալ

վճռաբեկ- վճռական

սառնաղբյուր- սառնորակ

վարկանիշ- նշանակել

դալկադեմ- դիմապակի

ցատկահարթակ- ցատկոտել

հոռետես- տեսողական

Posted in Uncategorized

Սեպտեմբերի 28-Հոկտեմբերի 2

Մայիսյան հերոսամարտեր՝

Սարդարապատի ճակատամարտը

Սարդարապատի ճակատամարտը տեղի Է ունեցել 1918թ․ մայիսի 21-29-ին, հայկական կանոնավոր զորամասերի, աշխարհազորի և Արևելյան Հայաստան ներխուժած թուրքական զորաբանակի միջև` Սարդարապատ կայարանի շրջակայքում: Ռուսաստանում 1917թ․-ի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ռուս զորքերը հետ քաշվեցին Հայաստանից՝ մերկացնելով Կովկասյան ճակատը: Օգտվելով դրանից՝ թուրքական կառավարությունը ծրագրեց ոչ միայն վերազավթել Արևմտյան Հայաստանը, այլև նվաճել Արևելյան Հայաստանն ու ամբողջ Անդրկովկասը: Խախտելով Անդրկովկասյան կոմիսարիատի հետ կնքած Երզնկայի զինադադարը՝ թուրք զորքերը 1918-ի փետրվարի 10-ին անցան հարձակման և շնորհիվ գերակշիռ ուժերի վերանվաճեցին Երզնկան, Կարինը, Սարիղամիշը, Կարսը, մայիսի 15-ին գրավեցին Ալեքսանդրապոլը: Կովկասյան ճակատում գործող Հայկական կորպուսը [հրամանատար՝ գեներալ Նազարբեկով], որը կազմված էր 3 դիվիզիայից (հրամանատարներ՝ գեներալ Արեշյան, գեներալ Մովսես Սիլիկով, գեներալ Անդրանիկ Օզանյան), մարտերով հետ քաշվեց՝ ապահովելով նաև տասնյակ հազարավոր արևմտահայ գաղթականների անվտանգությունը: Ալեքսանդրապոլը գրավելուց հետո թուրքական մի զորաբանակ արշավեց դեպի Ղարաքիլիսա, մյուսը Յաղուբ Շևքի փաշայի գլխավորությամբ մայիսի 21-ին հարձակվեց Սարդարապատի ուղղությամբ՝ Երևան ներխուժելու նպատակով: Թուրքական այդ զորախմբի կազմում էին 36-րդ հետևակային դիվիզիան, հարվածային և սակրավորների մեկական գումարտակներ, հեծյալ գունդ, 1500 քուրդ հեծյալներ, հրետանային մարտկոց: Սարդարապատի պաշտպանությունն իրականացնելու պարտականությունը դրվեց գեներալ Մովսես Սիլիկովի վրա, որի զորախմբի կազմում էին 2-րդ հրաձգային դիվիզիան, 3-րդ հետևակային բրիգադը և 2-րդ հեծյալ բրիգադի 1-ին գունդը: Հայկական այդ զորախմբի հիմնական ուժերը (հրամանատար՝ գնդապետ Դանիել բեկ Փիրումյան) կենտրոնացվեցին Սարդարապատի ուղղությամբ հարձակվող թուրք զորախմբի դեմ, իսկ 6-րդ հրաձգային, 2-րդ հեծյալ և պարտիզանական հեծյալ գնդերը սահմանապահ գումարտակի աջակցությամբ փակելու էին Բաշ Ապարանից Երևան շարժվող թուրքական 9-րդ դիվիզիայի ճանապարհը Թիկունքը և Երևանի պաշտպանությունը հմտորեն ղեկավարել է Արամ Մանուկյանը: Հարձակվող թուրք զորախումբը մայիսի 21-ին գրավեց Սարդարապատ կայարանը, համանուն գյուղը և Գեչրլուն: Մայիսի 22-ին հայկական 5-րդ հրաձգային գունդը (հրամանատար՝ գնդապետ Պողոս բեկ Փիրումյան), պարտիզանական հետևակային գունդը, Իգդիրի հետևակային գունդը և հատուկ հեծյալ գունդը Քյորփալուից և Ղուրդուղուլիից անցան հարձակման, կոտրեցին թուրքերի դիմադրությունը և նրանց հարկադրեցին խուճապահար հետ փախչել շուրջ 15- 20 կմ: Սակայն, օգտվելով այն բանից, որ հայկական ուժերը դադարեցրին հետապնդումը, թուրքերը վերադասավորեցին ուժերը, ամրացան Չիմնի և Թուլքի բարձունքներում: Թուրքական հրամանատարությունը որոշեց համալրել Յաղուբ Շևքի փաշայի զորքը, սակայն հայերը հետ շպրտեցին օգնության եկող Մյուրսել փաշայի 5-րդ դիվիզիան: Հայկական հրամանատարությունը մշակեց թուրքերին վճռական հարված հասցնելու և ջախջախելու ծրագիր: Ստեղծվեց հարվածային զորախումբ [գնդապետ Կ. Հասան Փաշայան], Պանդուխտի գլխավորած մշեցիների ջոկատի հետ շրջանցելով թուրքերին, մայիսի 27-ին հարվածեցին նրանց թիկունքից, միաժամանակ հայկական հիմնական ուժերը հարվածեցին ճակատից: Ծանր կորուստներ կրելով՝ թուրքական զորաբանակները փախան Ալեքսանդրապոլ: Ճակատամարտն ավարտվեց թուրքական գերակշիռ ուժերի դեմ տարած լիակատար հաղթանակով: 

Ճակատամարտին մասնակցեցին հայ ժողովրդի բոլոր խավերի ներկայացուցիչները: Կարևոր դեր խաղացին հայ կանայք, որոնք սննդամթերք ու ռազմամթերք էին մատակարարում: Սարդարապատի ճակատամարտը հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի փայլուն էջերից է: Տարած հաղթանակի շնորհիվ Արևելյան Հայաստանի զգալի մասը փրկվեց թուրքական զավթումից, և 1918-ի մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Հանրապետությունը:

Բաշ Ապարանի ճակատամարտը

Բաշ Ապարանի ճակատամարտ տեղի է ունեցել 1918թ․ մայիսի 23-29-ին: Սար-դարապատի ճակատամարտի ժամանակ թուրք հրամանատարությունը որոշել է 9-րդ դիվիզիան ուղարկել Բաշ Ապարան: Թուրքական այդ ծրագիրը խափանելու նպատակով հայկական հրամանատարությունը Սարդարապատի ճակատամարտից Դրոյի գլխավորությամբ շտապ ուժեր է տեղափոխել Բաշ Ապարան:Հայկական կանոնավոր զորամասերին մեծ աջակցություն են ցույց տվել հայ և եզդի աշխարհազորայինները՝ Ջահանգիր Աղայի գլխավորությամբ: Մարտերի ընթացքում թուրքերը ջախջախվել են և հետ շպրտվել Բաշ Ապարանից: 

Ղարաքիլիսայի ճակատամարտը 

Ղարաքիլիսայի Ճակատամարտը տեղի է ունեցել 1918 թ․ մայիսի 24-28-ին, հայկական և թուրքական զորքերի միջև: Ռուսաստանում 1917-ի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ռուսական զորքերը հեռացել էին Արևմտյան Հայաստանի տարածքից, և գեներալ Թովմաս Նազարբեկովի գլխավորած Հայկական կորպուսը մնացել էր թուրքական գերազանց ուժերի դեմ: Թուրքերը, խախտելով Անդրկովկասյան կոմիսարիատի հետ Երզնկայում կնքած զինադադարը, 1918-ի սկզբին ներխուժեցին Արևմտյան Հայաստան, վերանվաճեցին Երզնկան, Կարինը, Սարիղամիշը, Կարսը, մայիսի 15-ին գրավեցին Ալեքսանդրապոլը: Թուրքական գերակշիռ ուժերի ճնշման տակ Հայկական կորպուսը նահանջեց, նրա հետ արտագաղթեցին նաև տասնյակ հազարավոր արևմտահայեր, որոնց անվտանգությունն ապահովում էր Անդրանիկի ջոկատը: Ալեքսանդրապոլից թուրքական զորքերի մի մասը շարժվեց Երևանի, մյուս մասը՝ Ղարաքիլիսայի ուղղությամբ: Մայիսի 20-ին թուրքերը գրավեցին Ջաջուռը, Աղբուլադը, Ղալթաղչին, մայիսի 21-ին՝ Վորոնցովկան: Ջալալօղլիի մոտ, երկօրյա մարտերից հետո, Անդրանիկի ջոկատը կենտրոնացավ Դսեղ գյուղում, ապա շարժվեց դեպի Դիլիջան: Գեներալ Նազարբեկովի հրամանով 1-ին դիվիզիան և երկու լեռնային մարտկոցներ քաշվեցին դեպի Շահալի, մնացածները կենտրոնացան Դիլիջանի մոտ: Մայիսի 24-ին գրավեցին Համամլուն: Մարտերին մասնակցել են Ղարաքիլիսայի շրջակա գյուղերի բնակիչները: Հայկական ուժերը թուրքերին հիմնական հարվածներ հասցրին Ղշլաղ գյուղի մոտ, Բզովդալի մատույցներում և Մայմեխ լեռան լանջերին ու թուրքական գերակշիռ ուժերին հարկադրեցին նահանջել դեպի Համամլու: Մարտերի ընթացքում հայերը տվեցին մեծ կորուստներ: Մեծ կորուստներ տվեցին նաև թուրքերը, սակայն, համալրում ստանալով, նրանք անցան հակահարձակման, և հայկական ուժերը հարկադրված նահանջեցին Դիլիջան: Ղարաքիլիսայում և շրջակա գյուղերում թուրք ջարդարարները կոտորեցին հայ բնակչությանը, ավերեցին գյուղերը: Կովկասում թուրքական զորքերի հրամանատար Վեհիբ փաշան հետագայում, Բաթումի բանակցությունների ժամանակ, խոստովանեց, որ Ղարաքիլիսայի ճակատամարտը «…բացառիկ ճակատամարտ էր այս պատերազմի պատմության մեջ: Ղարաքիլիսայի մոտ հայերը ցույց տվեցին, որ նրանք կարող են աշխարհի լավագույն զինվորները լինել»: Ղարաքիլիսայի ճակատամարտից հետո թուրքական զորքերը արշավեցին Ղազախ, Գանձակ և Բաքու:

Ղարաքիլիսայի, Սարդարապատի և Բաշ Ապարանի ճակատամարտերի շնորհիվ թուրքերը չկարողացան մտնել Երևան, Արարատյան դաշտ և Սևանի ավազան:

Posted in Uncategorized

Դաս 2- Գործնական աշխատանք

 <<Նյութերի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական,ֆիզիոլոգիական>>                                                                                                         Նյութերը դասակարգել,տեղադրել աղյուսակում,անվանել,գրել բանաձևերը: Նկարագրել  ֆիզիկական  հատկությունները՝ գույնը, ագրեգատային  վիճակը(պինդ, հեղուկ, գազային), եռման,հալման ջերմաստիճանները, ջերմա-,էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը ջրում  և այլն:

Նյութի ֆիզիկական հատկությունները դիտարկում են կամ չափում են առանց նոր նյութ ստանալու։ 

Նյութի քիմիական հատկությունները քիմիական փոխազդեցություններին մասնակցելու ընդունակություն ունեն, երբ առաջանում են նոր նյութեր, նոր ֆիզիոլոգիական հատկություններ։

Նյութի ֆիզիոլոգիական հատկությունը ազդեցությունն է կեդանի օրգանիզմի վրա՝ դրական կամ բացասական։

 Պարզ նյութեր Բարդ նյութեր
 N(ազոտ)

կերակրի աղ(NaCl)


շաքար

 Օ(թթվածին)
 
Ջուր (H2O)


Պղնձարջասպ


Նատրիումի հիդրոկարբոնատ

Ացետոն
  • H2O-սովորական ջուր-անօրգանական
  • NaCl-կերակրի աղ-անօրգանական
  • C12H22O11-սախարոզ-օրգանական
  • O2-թթվածին
  • C2H5OH-էթիկ սպիրտ, գինու սպիրտ, կոնյակի սպիրտ, բժշկական սպիրտ-օրգանական
  • H2-ջրածին-անօրգանական
  • N2-ազոտ-անօրգանական
  • CH3COOH-քացախաթթու-օրգանական
  • NaHOO3-խմելու սոդա”նատրիումի հիօդրոկարբոնատ-անօրգանական
  • Na2CO3″10 H2O-լվացքի սոդա
  • Fe-երկաթ-անօրգանական
  • Cu-պղինձ-անօրգանական

1. Նյութի անվանում՝ Ջուր – համար մեկ նյութը բնության մեջ

  • Բանաձ — H2O
  • Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
  • Հոտ և համ — չունի
  • Գույն — չունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 1,00
  • Լուծելիությունը ջրում — չի լուծվում
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
  • Համան և եռման ջերմաստիճան —  0, 100

2. Նյութի անվանում — Կերակրի աղ

  • Բանաձև — NaCl
  • Ագրեգատային վիճակ — պինդ
  • Հոտ և համ — ունի
  • Գույն — չունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 2,17
  • Լուծելիությունը ջրում — լավ
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
  • Համան և եռման ջերմաստիճան — 801, 1465

3. Նյութի անվանում — Սախարոզ

  • Բանաձև — C12H23O11
  • Ագրեգատային վիճակ — պինդ
  • Հոտ և համ — ունի
  • Գույն — ունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 1,59
  • Լուծելիությունը ջրում — լավ
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
  • Համան և եռման ջերմաստիճան — 185, քայքայվում է

4. Նյութի անվանում — թթվածին

  • Բանաձև- O2
  • Ագրեգատային վիճակ — գազային
  • Հոտ և համ — չունի
  • Գույն — չունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 0,00143
  • Լուծելիությունը ջրում — քիչ
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
  • Համան և եռման ջերմաստիճան — —219, -183

5. Նյութի անվանում — Ազոտ

  • Բանաձև — N2
  • Ագրեգատային վիճակ — գազային
  • Հոտ և համ — չունի
  • Գույն — չունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 0,00125
  • Լուծելիությունը ջրում — քիչ
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
  • Համան և եռման ջերմաստիճան — -210, -196

6. Նյութի անվանում — քացախաթթու

  • Բանաձև — CH3COOH
  • Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
  • Հոտ և համ — ունի
  • Գույն — ունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 1,05
  • Լուծելիությունը ջրում — միախառնվում է ցանկցած հարաբերակցությամբ
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
  • Համան և եռման ջերմաստիճան — 17, 118

7. Նյութի անվանում — էթիլ սպիրտ

  • Բանաձև — C2H5OH
  • Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
  • Հոտ և համ — ունի սուր հոտ
  • Գույն — չունի
  • Փայլ — չունի
  • Խտություն — 0,79
  • Լուծելիությունը ջրում — լուծվում է
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — չունի
  • Հալման և եռման ջերմաստիճան — -114, 78

8․Նյութի անվանում — երկաթ

  • Բանաձև —  Fe
  • Ագրեգատային վիճակ — պինդ
  • Հոտ և համ — չունի
  • Գույն — ունի
  • Փայլ — ունի
  • Խտություն — 7,87
  • Լուծելիությունը ջրում — չի լուծվում
  • Պլաստիկություն — չունի
  • Ջերմաէլետրահաղորդականություն — ունի
  • Հալման և եռման ջերմաստիճան — 1539, 2870
Posted in Uncategorized

Առաջադրանք

1․ Բառակապակցության իմաստն արտահայտիր մեկ բառով:

Գիտական ենթադրություն- վարկած

թագավորական աթոռ — գահ

քաղաքամերձ բնակավայր — գյուղ

վատ լուր հաղորդող – գուզկան

լուսնի մանգաղ — մահիկ

հայրենիքից արտաքսված — վտարանդի

ձիերի խումբ –  երամակ

հաճելի հոտ — բույր

2․ Փակագծերում տրվածներից ընտրիր փոխաբերական իմաստ ունեցող բառը;

Բնակատեղին հետզհետե ընկղմվեց (սև, գիշերային, ամենակուլ) խավարի մեջ:

Ձորի վրա ծիծեռնակի (կիսաքանդ, տխուր, թափուր) բույնն էր կախվել անպաշտպան:

(Տխուր, թխպոտ, ամպամած) երկնքից անձրևն էր մաղում շիկացած հողին:

Դու եկար սպիտակ շորերով, երբ (ձմռան, ցուրտ, վշտահար) երեկոն էր իմ սրտում:

Կանաչների միջով հևասպառ հոսում էր (լեռնային, վրդովված, վճիտ) գետակը:

3․ Երկու շարքից առանձնացնել դարձվածքն  ու նրա բացատրությունը:

Ա․ Ականջին օղ անել-մտապահել

ահը սիրտն ընկնել-երկյուղել

անվանը մուր քսել-անարգե

անդանակ մորթել- տանջել

առյուծ կտրել-խիզախանալ

բռունցք թափ տալ-սպառնալ

արձան կտրել-քարանալ

բախտը ժպտալ-հաջողվել

բառերը քամուն տալ-շատախոսել

բերանը բաց մնալ-անարգել

Բ․ Շատախոսել, հաջողվել, տանջել, մտապահել, հիանալ, քարանալ, սպառնալ, երկյուղել, խիզախանալ, անարգել:

4․ Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացիր նոր բառեր:

Բարձրագագաթ — քառագագաթ

քաղցրաձայն —քաղցրավենիք

վսեմաշուք- շքաշուք

տիրակալ- տիրանալ

վճռաբեկ- վճռական

սառնաղբյուր- սառնորակ

վարկանիշ- նշանակել

դալկադեմ- դիմապակի

ցատկահարթակ- ցատկոտել

հոռետես- տեսողական