Posted in իսպաներեն

Profesiones

3. Escribe el femenino .

1. el vendedor — la vendedora
2. el secretario — la secretaria
3. el conductor — la conductora
4. el cocinero — la cocinera
5. el futbolista — la futbolista
6. el cantante — la cantante
7. el actor — la actriz
8. el jardinero — la jardinera
9. el guia — la guia
10. el pianista — la pianista

Posted in Մաթեմատիկա 11

Մաթեմատիկա

1. Նարեն երեք օրը մեկ է գնում լողավազան, Մարին՝ չորս օրը մեկ, Եվան՝ 5 օրը մեկ: Այս երկուշաբթի նրանք    հանդիպեցին լողավազանում: Քանի՞ օր հետո նրանք նորից կհանդիպեն:
3·4·5=60
Պատ.՝ 60

2. Գտնելով օրինաչափությունը՝ նշիր հարցականի փոխարեն թաքնված թիվը: 5, 11, 23, ? , 95, 191,…

3. Տեղաշարժելով լուցկու մեկ հատիկ՝ ստացիր ճիշտ հավասարություն

4. Քանի՞տարեկան է եղբայրը և քանի՞ տարեկան է քույրը,  եթե 2 տարի առաջ եղբայրը քրոջից մեծ էր 2 անգամ, իսկ 8  տարի առաջ՝  5  անգամ:

Ե– x
Ք– y

{x – 2 = 2(y – 2)
{x – 8 = 5(y – 8)

{x – 2 = 2y – 4
{x – 8 = 5y – 40

{x – 2y = -2
{x – 5y = -32

-3y = -30
y = 10
x – 20 = -2
x = 18
5. Երբ ուղղանկյան  երկարությունը մեծացրին 14սմ-ով, իսկ լայնությունը փոքրացրին  2սմ-ով, պարագիծը  90սմ ստացվեց։ Սկզբում որքա՞ն էր  ուղղանկյան  պարագիծը:

Երկարություն – x
Լայնություն — y

2(x + 14) + 2(y – 2) = 90
x + 14 + y – 2 = 45
x + y = 33
2(x + y) = 66
P = 66

Posted in Գրականություն 11

ՉԱՐ ԲԱՆԵՐ «Զահրատ»

ՉԱՐ ԲԱՆԵՐ «Զահրատ»

Գացեք ըսեք չար բաներուն որ չըլլան
Որ չըլլա թե պատահին
Կամ երբ ըլլան հեռու մնան մեր այս պզտիկ աշխարհեն
Համն ու հոտը խաթարելու չհասնին

Չար բաներուն բարև ըսեք մեր կողմեն
Ըսեք գիտենք թե անոնք կան ու միշտ կրնան պատահիլ
Ըսեք գիտենք թե կրնան
Օր ցերեկով մութ գիշերով հանկարծակի գալ մեզի

Բայց դուք ըսեք չար բաներուն որ չըլլան
Որ չըլլա թե պատահին
Կամ երբ ըլլան հեռու մնան մեր այս պզտիկ աշխարհեն

Քանի որ դուք չեք գիտեր ինչ
Քանի անոնք չեն գիտեր ինչ
Սեր ու սիրով
— Մերթ կենսուրախ — շաղ ու շողով
— Մերթ հուսաբեկ — ահ ու դողով —
Շյուղ շյուղի

Շիներ ենք մենք մեր աշխարհը լույս օրերու հյուրընկալ —
— Պզտիկ աշխարհ մը որ հազիվ հազ կրցեր է պարտկել
Մեր պզտիկ կյանքն ու մեր անդորրը ջերմիկ —

Այս բոլորը գացեք ըսեք չար բաներուն — և ըսեք
Որ չըլլա թե պատահին —
Երբ պատահին հեռու մնան մեր այս տաքուկ երդիքեն
Համն ու հոտը խաթարելու չհասնին

Բանաստեղծությունը փոխադարձ արևելահայերեն

Գնացեք ասեք չար բաներին որ չլինեն
Որ չլինի թե պատահի
Կամ երբ լինեն հեռու մնան մեր այս փոքրիկ աշխարհից
Համն ու հոտը խաթարելուն չհասնի

Չար բաներին բարև ասեք մեր կողմից
Ասեք գիտենք թե նրանք կան ու միշտ կարող են պատահել
Ասեք գիտենք, որ կարող են
Օր ցերեկով մութ գիշերով հանկարծակի գալ մեզ մոտ

Բայց դուք ասեք չար բաներին որ չլինեն
Որ չլինի թե պատահի
Կամ երբ լինեն հեռու մնան մեր այս փոքրիկ աշխարհից

Քանի որ դուք չգիտեք ինչ
Քանի նրանք չգիտեն ինչ
Սեր ու սիրով
— Մեկ կենսուրախ — շաղ ու շողով
— Մեկ հուսաբեկ — ահ ու դողով —
Շյուղ շյուղի

Շինել ենք մենք մեր աշխարհը լույս օրերի հյուրընկալ —
— Փոքրիկ մի աշխարհ որ հազիվ հազ կարողացել է թաքցնել
Մեր փոքրիկ կյանքն ու մեր անդորրը ջերմիկ —

Այս բոլորը գնացեք ասեք չար բաներին — և ասեք
Որ չլինի թե պատահի —
Երբ պատահի հեռու մնան մեր այս տաքուկ երդիկներից
Համն ու հոտը խաթարելուն չհասնի

Posted in Խորացված պատմություն

Արատտան և Արարատյան թագավորությունը․․․

Արատտան՝ որպես առաջին պետական կազմավորում

Հայաստանի Ք.ա. III-II հազարամյակների պատմության լուսաբանման համար անգնահատելի տեղեկություններ են հաղորդում Միջագետքի հնագույն` շումերական և աքքադական գրավոր հուշարձանները: Շումերական բնագրերում հիշատակվում է Արատտա երկիրը, որն ուսումնասիրողները նույնացնում են Աստվածաշնչի Արարատ-Հայաստանի հետ:

Արատտան Հայկական լեռնաշխարհի մինչ օրս հայտնի առաջին վաղ պետական կազմավորումն է: Նրա մասին տեղեկությունները վերաբերում են Ք.ա. XXVIII-XXVII դարերին:  Հայկական լեռնաշխարհում նախնադարից անցումը քաղաքակրթությանը և վաղ պետական կազմավորումներին տեղի է ունեցել վաղ բրոնզի դարում՝ Ք․ա․ 4-րդ հազարամյակի կեսերից մինչև Ք․ա․ XXIV դար։ Այդ ընթացքում ողջ Հայկական լեռնաշխարհը միավորված էր մեկ մշակութային գոտու մեջ:

Արատտան եղել է աստվածապետական կարգեր ունեցող երկիր։ Դա պետական կառավարման այն ձևն է, որում և՛ աշխարհիկ, և՛ հոգևոր իշխանությունը գտնվում էր հոգևոր դասի ձեռքում, որն էլ Աստծո անունից կառավարում էր երկիրը։ Նաև Արատտայի արքան միաժամանակ երկրի գերագույն քրմապետն էր։ Արրատայի բնակիչները հացահատիկներ և երկրագործական ապրանքներ արտահանելով Միջագետք՝ ներմուծել են մետաղներ և թանկարժեք քարեր։ Արատտայի մասին կարևորագույն տեղեկություններից մեկը նաև երկրի սեփական գրի գործածության փաստն է։

Արարատյան թագավորության բնութագիրը

Ք․ա․ IX դարի առաջին քառորդից սկսած՝ Ասորեստանի տիրակալները կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում Հայկական լեռնաշխարհում ծաղկած մի այլ քաղաքական կազմավորման մասին, որը նրանց սեպագիր արձանագրություններում մշտապես կոչվում է Ուրարտու «երկիր»։

«Ուրարտու աշխարհ» անվանումն առաջին անգամ հիշատակվում է Ասորեստանի Աշշուրնասիրապալ II թագավորը՝ Սուբնատ գետի ակունքի շրջանից, այսինքն Հայկական Տավրոսի լեռնաշղթայի արևմտյան հատվածից դեպի հյուսիս-արևելք ընկած գավառներն ասպատակելու կապակցությամբ։ 858-824թ․ արձանագրություններում Ուրարտու «աշխարհ»-ը մատնանշվում էր Հայկական լեռնաշխարհի միջնատարածքում, ճիշտ այն «աշխարհում», որը հնուց հայտնի է Այրարատ կամ Արարատ անվանումով։

Արարատյան թագավորության առաջին վկայված արքան Արամե Ուրարտացին է, որի անունն ասորեստանյան աղբյուրներում 3 անգամ հիշատակվում է մ. թ. ա. 859–843 թթ-ի ընթացքում: Ըստ այլ տեսակետի՝ Վանի թագավորության հիմնադիր-արքան Սարդուրի I-ն է՝ Լութիպրիի որդին, որն էլ մ. թ. ա. 830-ական թվականներին կառուցել է Տուշպա (Տոսպ) մայրաքաղաքը: Ք․ա․ IX դարի վերջին քառորդին Իշպուինին և Մենուան մի մանրամասն արձանագրություն-հրովարտակով վավերացրին Արարատյան տերության միասնական դիցարանը, սահմանեցին աստվածությունների տեղերը հոգևոր-նվիրապետական կառուցվածքում, հաստատեցին նրանց համար զոհաբերվող անասունների տեսակն ու քանակը։

Այդ ընդհանրական դիցարանում ակնբախորեն արտահայտված էր Արարատյան պետության նվիրապետական կառուցվածքն ու բյուրոկրատական կարգը։ Արարատյան արքայատան գահակալները իրենց ներկայացրել են իբրև Խալդի աստծո անմիջական սերունդ, կրել արիության և հարության ոգին խորհրդանշող «Արի», «Էրի» կամ «Էրե» մակդիրը, ու իրենց սրբազան անդրիները զետեղել Արդինի-Մուսասիրի գլխավոր տաճարում՝ աստվածների անդրիների շարքում։