Posted in Ճամփորդություն

3 day trip to Lori

Last Friday I went to a trip to Lori. It was my first trip of the year actually and it was an amazing experience to go there with my friends. The day that we had to leave from school we past a city named “Սպիտակ” honestly I admired the old buildings there I love old and abandoned buildings in my opinion there very cool and beautiful. Then we visited” Լոռի բերդ” it was really cool and the place was overall interesting . time skip when we reached the place that we needed to stay. My first opinion of the place I thought its gonna be smith old broken down from the outside it didn’t look new. When we entered I was in shock how nice it was I guess that’s what you say don’t judge a book by its cover. We were all assigned rooms and I got a room with my friends and 2 new girls which I became friends with. Me and my friends explored the place a bit and admired the beauty. After some time we headed back inside. That night we started a fire and started singing talking overall just a having a good time it honestly looked like something I would see in a film. At 12:00am we went back to our rooms but me and my friends didn’t sleep we actually stayed awake for a bit then slept. The next day we woke and helped the teachers with cooking breakfast. Then we went to our rooms to clean up from the night before. After breakfast we helped cleaning the kitchen and that day the band was gonna perform so they did some practice I was honestly just watching them and admiring them. After a the practice we had to leave to the place that the event was gonna take place. When we arrived there some people offered some food to us which I didn’t reject because I love food. after the band performed we chose a spot and got a fire starting and staring to make potatoes . After a while I heard familiar music which was Armenian folk dance songs which me and my friend joined and then the teachers joined as well we had a fun time there and then we went back to the place we were staying. Again that night we started a campfire and sang songs talked about different topics and overall had a fun time after the campfire we went inside and spend time in the kitchen playing games and getting to know the teachers better. And then it was the last day and we came back to Yerevan. I just wanna say from this trip I made new friends and got closer to some of the teachers and my friends and I understand them much better now. I still think about the trip everyday because how fun it was I would honestly to go to a trip again like this. This trip was honestly unforgettable.

Posted in Պատմություն 9

Թեմա 1․ Հայկական լեռնաշխարհը

Հայկական լեռնաշխարհը` հայերի հայրենիք

Աշխարհագրական այն տարածքը, որի հետ ի սկզբանե կապված է հայ ժողովրդի հազարամյակների պատմությունը, կոչվում է Հայկական լեռնաշխարհ, որտեղ կազմավորվել, զարգացել ու իր կյանքն է կերտել հայ ժողովուրդը: Հայերն իրենց հայրենիքը կոչում են Հայաստան, իսկ մյուս ժողովուրդները՝ Արմենիա, Ուրարտու, իսկ վրացիները՝ Սոմխեթի: Հայկական լեռնաշխարհն ընդարձակ երկիր է՝ շուրջ 400 հազար կմ2 տարածքով: Նրա կենտրոնական մասը զբաղեցնում է Հայկական հրաբխային բարձրավանդակը, որի նշանակալի մասը Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհն է: Հայկական լեռնաշխարհի մակերևույթը կտրտված է բազմաթիվ լեռնաշղթաներով, որոնց միջև ընկած են արգավանդ հարթավայրեր, որտեղ էլ կենտրոնացած է եղել երկրի բնակչության մեծ մասը: Հայկական լեռնաշխարհի միջին մասը հայտնի էր Միջնաշխարհ անունով:

Հայկական լեռնաշխարհի դիրքը, սահմանները

Հայկական լեռնաշխարհը գտնվում է Փոքրասիական բարձրավանդակի և Իրանական սարահարթի միջև: Այն ունի ծովի մակերևույթից 1500-1800մ միջին բարձրություն և իշխող դիրք դրանց նկատմամբ: Դրա հետևանքով որոշ աշխարհագրագետներ փոխաբերական իմաստով այն կոչել են «լեռնային կղզի», «լեռնային երկիր»: Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները հարավում հասնում են Հայական Տավրոսի, հյուսիսարևմուտքում՝ Պոնտոսի լեռներին։ Հյուսիսում կուր գետն է, արևմուտքում՝ Կասպից ծովը և Ուրմիա լիճը, արևմուտքում՝ Փոքրասիական սարահարթը։ Հայկական լեռնաշխարհի միջին մասը հայտնի էր Միջնաշխարհ անունով:

Լեռները

Հայկական բարձրավանդակի ամենաբարձր լեռը Մասիսն է  (Մեծ Արարատ) (5165 մ),  ձգվելով արևելքից արևմուտք, գրեթե երկու հավասար՝ հյուսիսային և հարավային մասերի է բաժանում Հայկական լեռնաշխարհը: Նրա հարևանությամբ բարձրանում է Սիս կամ Փոքր Մասիս (Փոքր Արարատ) լեռը: Հայկական Պար լեռնաշղթան հարավից և Արագած քառագագաթ լեռնազանգվածը (4095 մ) հյուսիսից եզերում են Այրարատյան դաշտը: Ներկայումս այն կոչվում է Արարատյան դաշտ, որի կենտրոնով հոսում է Երասխ (Արաքս) գետը: Արարատյան դաշտը մեր հայրենիքի առավել ընդարձակ ու արգասաբեր հարթավայրերից մեկն է: Այն գրեթե մշտապես եղել է երկրի տնտեսական, քաղաքական և մշակութային կենտրոնը:

Գետերը

Հայկական լեռնաշխարհն իր լեռնային բարձր դիրքի շնորհիվ Առաջավոր Ասիայի խոշոր գետերի ջրաբաշխն է: Այստեղից են սկիզբ առնում Եփրատ, Տիգրիս, Երասխ (Արաքս), Կուր, Ճորոխ, Գայլ և մի շարք այլ գետեր, որոնք թափվում են Պարսից ծոց և Կասպից ու Սև ծովեր: Մեր հայրենիքի մայր գետը Երասխն է, որն սկիզբ է առնում Սերմանց կամ Բյուրակն լեռներից: Այնուհետև միանում է Կուրին և թափվում Կասպից ծով: Երասխի և նրա վտակների ջրերով ոռոգվում են Արարատյան դաշտի մշակովի հողերը: Երասխը Հայկական լեռնաշխարհի միակ խոշոր գետն է, որն ամբողջությամբ հոսում է մեր հայրենիքով: Ժողովուրդը Երասխը  կոչել է Մայր Արաքս:

Լճերը

Հայկական լեռնաշխարհը հայտնի է իր երեք խոշոր լճերով: Սևանա լիճը, որը հնում հայտնի էր Գեղամա կամ Գեղարքունյաց ծով անունով: Սևանն աշխարհի բարձրադիր լճերից է, ունի քաղցրահամ ջուր: Լիճ են թափվում 29 գետեր ու գետակներ, իսկ նրանից սկիզբ է առնում միայն Հրազդան գետը: Լճում եղել է մեկ կղզի, որը լճի մակերևույթի արհեստական իջեցման հետևանքով վերածվել է թերակղզու: Հայկական լեռնաշխարհի չքնաղ լճերից է Վանա լիճը կամ Բզնունյաց ծովը: Այն ավելի քան երկուսուկես անգամ մեծ է Սևանա լճից: Չնայած լճի աղիությանը` նրանում բազմանում է տառեխ ձուկը: Լիճն ունեցել է 7 կղզի, սակայն ջրի բարձրանալու հետևանքով երեքն անցել են ջրի տակ: Վանա լճի ամենամեծ ու նշանավոր կղզին Աղթամարն է: Հայկական լեռնաշխարհի հարավարևելյան մասում գտնվում է մեր հայրենիքի ամենամեծ լիճը, որ հնում կոչվել է Կապուտան, իսկ ավելի ուշ՝ Ուրմիո: Լճի ջրերը խիստ աղի են, որի պատճառով զուրկ է կենդանական և բուսական աշխարհից: Հայկական լեռնաշխարհի միջին և փոքր մեծության լճերից հիշարժան են Չըլդըրը, Գայլատուն, Արճիշակը կամ Արճակը, Նազիկը:

Հայաստանի պատմավարչական բաժանումը

Ք. ա. IV դարում Հայաստանի թագավորությունը բաժանվեց երկու քաղաքական միավորի՝ Մեծ և Փոքր Հայքերի թագավորությունների: Մեծ Հայքի տարածքը բաժանված է եղել 15 նահանգների՝ Բարձր Հայք, Ծոփք, Աղձնիք, Տուրուբերան, Մոկք, Կորճայք, Պարսկահայք, Վասպուրական, Սյունիք, Արցախ, Փայտակարան, Ուտիք, Գուգարք, Տայք և Այրարատ աշխարհները: Յուրաքանչյուր աշխարհ բաժանվում էր գավառների, որոնց ընդհանուր թիվը շուրջ 200 էր: Մեծ Հայքի թագավորությունը lV դարում ուներ շուրջ 300 հազար կմ2 տարածք։ Եփրատ գետից արևմուտք տարածվում էր Փոքր Հայքի թագավորությունը, որի տարածքն ամենաընդարձակ ժամանակաշրջանում կազմել է 80 հազար կմ2: Հայաստանի Հանրապետությունը ներառում է պատմական Հայաստանի տարածքի ընդամենը 1/13 մասը՝ 29,8 հազար կմ2 :