Posted in Գրականություն 8

Վրթանես Փափազյան, Երկու թռչուն

  • բացատրիր բառերը — վշտալից, բխել, համակվել, գգվել, անհուն, անհագ, պարփակված, խոռոչ, թոթվել, ննջել, հեգնորեն, սոսկում, հոռետես, ռամիկ, պապակվել, ոստյուն, բաբախել:
  • երբեք չէի ցանկանա վանդակ մտնել, նույնիսկ եթե ինձ թագավորություն տային այնտեղ…  ինչպե՞ս կմեկնաբանես այս միտքը: Ի՞նչը կարող է քեզ համար վանդակ լինել (ստեղծագործական աշխատանք):
  • Ճնճղուկը եթե մարդ լիներ, ինչպիսի՞ն կլիներ: Իսկ արու դեղձանի՞կը:
  • Դու ո՞ր ճանապարհը կընտրեիր, ինչու՞:
  • Վշտալից-տառապալի

Բխել-հոսել

Համակվել-լցվել

Գգվել-գուրգուրել

Անհուն-ասնսահման

Անհագ-անկուշտ

Պարփակված-շրջափակվել

Խոռոչ-փոս

Թոթվել-շարժել

Ննջել-քնել,նիրհել

Հեգնորեն-հեգնաբար

Սոսկում-Սարսափ,ահ,վախ

Հոռետես-վատատես,կասկածամիտ

Ռամիկ-գյուղացի ժողովուրդ

Պապակվել-պապակել

Ոստյուն-ցատկ, 

Բաբախել-Տրոփել, հարվածել,զարկել:

  • Եթե ազատամիտ մարդուն տան թագավորություն, հարստություն, միևնույն է նա կնախընտրի ազատությունը: Քանի որ ազատությունը ցանկացած հարստությւոնից վեր է: Ինձ համար կարող է վանդակ լինել այն բանը, երբ իմ ազատությունը, գործողություններն ինչ որ մեկը սահմանափակի:
  • Եթե ճնճղուկը լիներ մարդ ապա նա կլիներ ազատամիտ: Իսկ արու դեղձանիկը՝ շատ կասկածամիտ, վախկոտ:
  • Ես կընտրեի ազատությունը: Քանի որ երբ դու ունես ազատություն դու քեզ ազատ ես զգում: Կախում չունես ինչ որ մեկից, ազատ կարող ես արտահահյտել քո կարծիքն առանց վախենալու: Իսկ եթե լինեի հարուստ ապա շատ բաներ պետք է լիներ սահմանափակ: Դրա համար ես կընտրեի ազատությունը:

Posted in Գրականություն 8

Վրթանես Փափազյան, Ստամոքսի համար

  • աշխատանք բառարանով — անոսր, վսեմություն, քամահրել, տիղմ, ճիրան, լերկ, անվրդով, լայնատարած, հափրացնել, լեշացած։
  • ամեն լեռ չի տեսնում անդունդ, մեծությունը չի իմանում, թե ի՞նչ է նյութում իր դեմ չնչինությունը, աղավնին չի հավատում օձի գոյությանը — առանձնացրու՛ հականիշ զույգերը․ հականիշների օգնությամբ ի՞նչ է ասում հեղինակը, համաձայնիր կամ հերքիր՝ քո փորձից ելնելով։
  • երբ մտածեց ստամոքսը կշտացնելու համար թևերը ծալել — ի՞նչ է նշանակում թևերը ծալել, ինչու՞ է այն վտանգավոր։
  • Հեշտությամբ կշտանալը սկսեց մարել նրա մեջ բարձրերը թռնելու պահանջը — մեկնաբանի՛ր այս միտքը։
  • Հեշտ ու դժվար ճանապարհները․․․ (ստեղծագործական աշխատանք):
  • Անոսր-ոչ խիտ, նոսր, ցանցառ, ոչ թավ: 

Վսեմություն-վեհություն, բարձրություն, բարձրագունություն, վեհւագունություն:

Քամահրել-արհամարհել, բանի տեղ չդնել: 

Տիղմ-ցեխ, գայռ, մոր, մորատ, տղմուտ:

Ճիրան-մագիւ, ճանկ:

Լերկ-մերկ, տկլոր, ամայի, ապալեր:

Անվրդով-անխռով, անխռովահույզ, հանդարտ:

Լայնատարած-ընդարձակ, ընդարձակածավալ, լայնածավալ:

Հափրացնել-հագեցնելով զզվեցնել՝ զզվանք պատճառել:

  • Հականիշ զույգ է մեծություն-չնչինությունը:
  • Իմ կարծիքով այն նշանակում է նահանջել: Քանի որ արծիվը նահանջում էր և օր օրի սկսում էր իջնել դեպի ներքև: Այն վտանգավոր էր արծիվի համար:
  • Երբ ուտելիք գտնելը արծվի համար այդքան էլ դժվար չդարձավ,նրա մոտ գնալով կորում էր բարձրերը թռչելու ցանկությունը: Եվ կարևորում կուշտ ստամքոս ունենալը:
  • Ինձ համար հեշտ ու դժվար ճանապարհներ….Մենք երբեք չենք ունենում հեշտ ճանապարհներ: Մեկի համար դա կարող է լինել հեշտ, մյուսի համար դժվար: Ամեն ինչ մեզնից է կախված: Ես փորձում եմ յուրաքանչյուր հարցին կամ միջադեպին ավելի թեթև մոտենամ, որպեսզի այն ավելի հեշտ հաղթահարեմ: Սակայն բոլորս էլ ունենում ենք մի դժվար ճանապարհ, որի ընթացքում գտնում են իրական ընկերների: Եվ յուրաքանչյուր ճանապար մեզ մի նոր բան է սովորեցնում: Ես ինքս ունեմ շավ հարազատ մարդկանց, որոնց հասկացել եմ հենց այդ ճանապարհների ընթացքում: 

Posted in Русский 8

11-15 ноября (Урок 2)

Чтение рассказа “Время всегда хорошее” ( страница  1, 2, 3)

Письменно:

1.Поставить во множественном числе данные прилагательные и существительные.

Высокий урожай-высокие урожаи

родное село –родные сёла

синее море-синие моря

широкая река-широкие реки,

дальняя роща-дальни рощи.

2.Поставить прилагательные +существительные во множественном числе.

Отличная отметка-отличные отметки

прилежный ученик-прилежные ученики

дальнее село-дальние сёла

топкое болото-топкие болота

синяя лента-синие ленты

новая линейка-новые линейки.

Posted in Պատմություն 8

Գուրգեն Մահարի «Ծաղկած փշալարեր»

Մահարին «Ծաղկած փշալարեր» վիպակում պատմում է աքսորի տարիների սիբիրյան տպավորությունների մասին, հիշում է ճամբարներում ապրած իր չարքաշ կյանքը: Մանրամասն գրում է, թե ինչպես են անհիմն մեղադրանքով իրեն ձերբակալել, իբր թե մասնակցություն է ունեցել խորհրդային իշխանության դեմ գործող նացիոնալիստական կուսակցության մեջ ու ցանկացել է Հայաստանն անջատել Սովետական Միությունից: Ապա բանտից բանտ են տեղափոխել Երևանում, իսկ հետո Ռուսաստանի սիբիրյան ճամբարներ, մինչև հիմնական թողել են սիբիրյան այն բրուտանոցում, որտեղ տեղ էին գտել նաև Աճեմյանի ճակատագրին արժանացած մյուս կերպարները:
Բրուտանոցում սկզբում միայն տղամարդիկ էին. «Կին հասկացողությունը տարիների ընթացքում կալանավորների համար դարձել էր վերացական մի բան»: Հետո մի գերմանուհու են բերում, որին մեղադրում էին լրտեսության մեջ, այնինչ նա ընդամենը այցելել էր Գերմանիա և վերադարձել ԽՍՀՄ: Նա կրթությունը կիսատ էր թողել Բեռլինի Գեղարվեստական ակադեմիայում, բայց բրուտագործության մեջ հմուտ գործիչ էր: Շուտով ճամբարը համալրվեց ԽՍՀՄ-ի մեծերի կավե գլուխներով, բացի Ստալինի գլխից, որը Շարթը հրաժարվեց սարքել՝ բացատրելով, որ ազգի թշնամու ձեռքով չարժե մեծ հայրիկի գլուխը կերտել:
Շատ չանցած ճամբարում կանանց բարաք սարքեցին, և կանանց մի խումբ բերեցին այդտեղ, որից հետո էլ սկսեցին բազմաթիվ սիրային հարաբերություններ կալանավորների ու նրանց միջև: Շարթի և Մամոյի (ադրբեջանցի կալանավոր) հարաբերությունն առաջիններից չէր, սակայն ավարտվեց մյուսների նման տխուր ձևով: Կոմիսիայի ստուգումների ժամանակ պարզվեց, որ Շարթը հղի է և նրան ուղարկեցին առաջին ճամբար, որտեղ հիվանդանոց կար: Կալանավոր մայրերն այդ հիվանդանոցում ծննդաբերում էին, և եթե երեխան ողջ էր մնում, նրան համարակալում էին և հանձնում հատուկ աշխատող ծեր կանանց խնամքին, իսկ մայրերին ուղարկում էին մի այլ ճամբար, որպեսզի երեխայի հորն էլ չհանդիպի: Սակայն եթե երեխան մահանում էր ( ինչը հիմնականում այդպես էր լինում), մորն ուղարկում էին նույն ճամբարը, որտեղ հայրն արդեն կրել էր իրեն հասանելիք ծանր պատիժը: Մամոյի ու Լյուդմիլա Շարթի երեխան չփրկվեց. Լյուդմիլան վերադարձավ բրուտանոց, որտեղ էլ կերտեց իր երեխայի կիսանդրին, որը համալրեց մյուս մեծերի գլուխների շարքը:
Վիպակում հատուկ տեղ են գրավում հայ կալանավորները: Նրանցից մեկն Աշոտ դային էր, որը խելոք ու լուռ մարդ էր, հաճախ էին նրա խորհուրդները հարցնում: Մի այլ կերպար էլ Մեսրոպ Ուզունյանն էր, շատ ճարպիկ ու սրամիտ մի հայ Սև ծովի մոտ գտնվող քաղաքներից մեկից, որը թեև հայերեն էր խոսում, բայց նրան չէին հասկանում. տարօրինակ բարբառ ուներ: Ճամբար եկած առաջին օրվանից իր սրամտության շնորհիվ նա աշխատանքի տեղավորվեց խոհանոցում. դրսում ծանր աշխատանքներ կատարելու փոխարեն ընդամենը ջուր էր եռացնում ու բաժանում կալանավորներին՝ որպես թեյ: Արդյունքում գլխավոր խոհարարի փոխարեն մի անգամ ճաշ պատրաստելով արժանացավ նրա պաշտոնին:
Հետաքրքիր էր նաև Ջինգաևի կերպարը: Լինելով հայ-հրեա ու ապրելով Վրաստանում, նա տիրապետում էր մի շարք լեզուների ու ամեն մեկով խոսում էր այնպես, կարծես իր մայրենի լեզուն լիներ: Չդիմանալով անտառի ծանր գործին, նա կացնով կտրեց իր մի ձեռքի մատները, որպեսզի ազատվի այդ տանջանքից: Դրա հետևանքով բոլորն սկսեցին հերթով իրենց խոշտանգել ծանր գործերից խուսափելու համար և արդյունքում նոր օրենք սահմանվեց՝ այդպիսիներին մահապատժի ենթարկելու մասին: Ջինգաևը նաև փորձել էր փախուստի դիմել մի քանի այլ կալանավորների հետ, բայց հետո հանձնվել էր սովի պատճառով, մանավանդ երբ նկատել էր, թե ինչպես են իր ընկերներն ուտում մյուս ընկերոջ խորոված միսը:
Եվ վերջապես, երբ Աճեմյանը, հույս ունենալով հանդիպելու Կարապետյան անունով մի հայի, գնաց առաջին ճամբար՝ ճամբարի պաշտոնյաներից մեկի հետ, այնտեղ ծանոթացավ մի ղարաբաղցու հետ, որին մեղադրել էին Ղարաբաղը Ադրբեջանից անջատելու ու Հայաստանին միացնելու մեղադրանքով:
Մի խոսքով՝ անմեղ մարդիկ իզուր ձերբակալվել էին անիմաստ մեղադրանքներով ու բախտի քմահաճույքով անտեղի տանջվում էին Սիբիրում…