Posted in Հայոց պատ.

Դեկտեմբերի 9-15 (Առաջադրանք 1)

  • Ներկայացրու 19-րդ  դարի կարևորագույն ուսումնական հաստատությունների մասին/Լազարյան ճեմարան,Ներսիսյան դպրոց, ընտրիր մեկը, մանրամասն ներկայացրու/

Լազարյան Ճեմարան

Լազարյան ճեմարանն այն հազվագյուտ ուսումնականհաստատություններից էրորտեղ առանց ազգային ու դավանանքիխտրականության ուսանում էին հայերռուսներվրացիներ և այլազգությունների ներկայացուցիչներԴասավանդվել ենհանրակրթական առարկաներլեզուներ (ռուսերենհայերենլատիներենֆրանսերենգերմաներենպարսկերենարաբերեն ևայլն): Պատրաստվել են դիմորդներ համալսարան ընդունվելու համարինչպես նաև պաշտոնյաներ և հայկական դպրոցներիուսուցիչներ: 1827 թին ճեմարանն անվանվել է Արևելյան լեզուներիհայկական Լազարյան ինստիտուտ: 1841 թին ճեմարանին կից բացվելէ հոգևոր բաժին՝ Հայ եկեղեցու սպասավորներ և հոգևոր դպրոցներիուսուցիչներ պատրաստելու համար: 1872 թի նոր կանոնադրությամբ՝Լազարյան ճեմարանն ունեցել է ուսումնական 2 հաստատություն՝դասական գիմնազիա և եռամյա ուսուցմամբ մասնագիտականդասարաններ՝ արևելյան լեզուների ֆակուլտետորն իրչափանիշներով համապատասխանել է բարձրագույն ուսումնականհաստատությանՃեմարանի գրադարանի հավաքածուն (1913 թին՝40 հզգիրքբերվել է Հայաստան և դարձել է Հայաստանի ազգայինգրադարանի հիմնարար ֆոնդերից մեկըՃեմարանում ուսուցումըթեև  ռուսերեն էրսակայն հայագիտական բոլոր առարկաներըդասավանդվել են հայերենՈւսուցչադասախոսական կազմի ևսաների մեծ մասը հայեր  էինՃեմարանը հրատարակել էուսումնական ձեռնարկներմենագրություններարևելյանլեզվաբանությանԱրևելքի և Անդրկովկասի պատմության ումշակույթի վերաբերյալ հետազոտություններ: 1858 թից ճեմարանումգործել է նաև թատրոնՏարբեր տարիների ճեմարանում դասավանդելեն հայ և օտարազգի բազմաթիվ նշանավոր գործիչներ՝ բանաստեղծ ևմանկավարժ Հարություն ԱլամդարյանըՍԿարնեցին (առաջինռեկտորը), գրող և հրապարակախոս Միքայել Նալբանդյանըլեզվաբան և մանկավարժ Միքայել Սալլանթյանըբանաստեղծ ևհրապարակախոս Սմբատ Շահազիզըբանաստեղծլեզվաբանազգագրագետ և հնագետ Վսեվոլոդ Միլլերը և ուրիշներԱյստեղ ենսովորել բանաստեղծներ Ռափայել ՊատկանյանըՀովհաննեսՀովհաննիսյանըՎահան Տերյանըգիտնականներ ևգրականագետներ Մկրտիչ ԷմինըՔերովբե ՊատկանյանըԳրիգորԽալաթյանըԼևոն ՄսերյանցըԿարո ՄելիքՕհանջանյանըՑոլակԽանզադյանըՊողոս Մակինցյանըմանկավարժներ ԳևորգԱբովյանըՍեդրակ Մանդինյանընկարիչներ Վարդգես Սուրենյանցը,  Եղիշե Թադևոսյանըռուսական մշակույթի հայտնի դեմքեր ԼևՏոլստոյըԻվան ՏուրգենևըՄիխայիլ ԳլինկանՅուրի Վեսելովսկին ևուրիշներՃեմարանի բազմաթիվ շրջանավարտներ իրենցգիտելիքները փոխանցել են հայ  մատաղ սերնդին Հայաստանում ևհայաբնակ այլ վայրերումՃեմարանը նպաստել է արևելյան լեզուներիուսուցմանըարևելագիտության զարգացմանը Ռուսաստանում և մեծավանդ է ունեցել ռուսական մշակույթում:  1829 թից ճեմարանին կիցգործել է տպարանորտեղ 13 լեզվով տպագրվել են բազմաթիվ գրքերինչպես նաև դասագրքեր հայկական դպրոցների համարՃեմարանըգործել է ավելի քան 1 դար: 1921 թին վերակազմավորվել է Մոսկվայիարևելագիտության ինստիտուտիորտեղ 1921–53 թթին գործել էՄոսկվայի հայ մշակույթի տունը: 1970-ական թվականներիցճեմարանի համալիրը հանձնվել է Հայաստանի կառավարությանտնօրինությանըՀՀ անկախությունից հետո տրամադրվել էՌուսաստանում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանությանը:

  • Պատմիր հայրենիքում և հայրենիքից դուրս հայ տպագրության, առաջին տրագրված ամսագրի մասին. ինչ թեմայով կցանկանայիր ստեղծել քո ամսագիրը:

Հայ տպագրությունը հասավ նոր հաջողություններիՀիմնվեցինբազմաթիվ տպարաններ ԱմստերդամումԿՊոլիսումՎենետիկումՈսկան Երևանցու ջանքերով 1666 թվականին Ամստերդամիտպարանում առաջին անգամ հայերենով լույս տեսավ ամբողջականԱստվածաշունչըՀայ տպագրության պատմության մեջ հատկապեհիշարժան է 1771 թվականըերբ Սիմեոն Երևանցի կաթողիկոսըԷջմիածնում հիմնեց տպարանԱյն առաջինն էր ՀայաստանումՇուտով կառուցվեց նաև Էջմիածնի թղթի գործարանըՏպագրությանբնագավառում մեծ հաջողություններ են գրանցվում նաև ԿՊոլսումՊողոս Արապյանը Օսմանյան կայսրության ամենանշանավորտպագրիչն է դառնումՆա տարբեր լեզուների համար ստեղծում էտառատեսակներայդ թվում՝ թուրքերենիՀայ մշակույթիամենախոշոր նվաճումներից էր հայ մամուլի ստեղծումը: 1794 թվականին Հարություն Շմավոնյանի գլխավորությամբ լույս է տեսնումառաջին ամսագիրը՝ <<Ազդարարը>>: Այն ուներ տնտեսականքաղաքական լուրերի բաժիններՀայկական մամուլը հաջորդտասնամյակներին մեծ հաջողություն ունեցավ:

  • Պատմիր Մխիթարյան վարժարանի սան Միքայել Չամչյանի գործունեության մասին:

Միքայել Չամչյանը  հայ ականավոր պատմաբանքերականլեզվաբանաստվածաբան և մանկավարժ։Մխիթարյանմիաբանությանանդամ է եղել։ 1762 թվականից եղելէՎենետիկիՄխիթարյան միաբանությանանդամ։ 1769 թվականինօծվել է վարդապետ և նշանակվելԲասրայիև Բաղդադի հայ կաթոլիկհամայնքի հոգևոր առաջնորդ։ 1776-1789 թվականներին վարել է ՍբՂազարի, 1789-1791 թվականներին՝ՏրանսիլվանիայիԵղիսաբեթուպոլիսքաղաքիհայկական վարժարանների վերատեսչի, 1795-1823 թվականներին՝Կոստանդնուպոլսի Մխիթարյան միաբանության մեծավորիպաշտոններըեղել միաբանության վարչական մարմնի խորհրդական։1779 թվականին հրատարակել է «Քերականութիւն Հայկազեան լեզուի» աշխատությունըորը 1801-1859 թվականներին վերահրատարակվել է15 անգամ և շուրջ 100 տարի օգտագործվել՝ որպես գրաբարիքերականության լավագույն դասագիրք։ Կոստանդնուպոլսիլուսավորչական և կաթոլիկ համայնքների միջև սուր պայքարըհարթելու նպատակով գրել է «Վահան հաւատոյ…» ծավալունդավանաբանական երկըորըՀռոմիհավատաքննության գերագույնատյանի որոշմամբ ճանաչվել է հերետիկոսական և ոչնչացվել:

  • Արվեստ- Ներկայացրու ժամանակաշրջանի խոշոր նկարիչներից մեկին, ընտրիր իր նկարներիվ մեկը, նշված «Մի լուսանկարի պատմություն» թեմայով, պատմիր մի կտավի մասին:

Հովհաննես Այվազովսկին ծնվել է 1817թ.-ի հուլիսի 29-ինՆա եղել էհայազգի հանճարեղ նկարիչ Ռուսական կայսրությունումՌուսականկայսրության պատվավոր ծովակալՌուսաստանի կայսերականակադեմիայի անդամՀայտնի է իր ծովանկարներովորոնք կազմումեն իր ստեղծագործությունների ավելի քան կեսը։բ ՀովհաննեսԱյվազովսկինծնվել է Թեոդոսիա քաղաքում (Ղրիմ)`աղքատ հայընտանիքում։ Ընտանիքի ազգանունն Այվազյան էր։  Այվազովսկունկարչական տաղանդը ճանապարհ բացեց դեպի Սիմֆերոպոլքաղաքի գիմնազիաիսկ հետագայում դեպի Սանկտ ՊետերբուրգիԳեղարվեստի ակադեմիաորը Հովհաննես Այվազովսկին ավարտեցոսկե մեդալով։ Պարգևների արժանանալով իր վաղ շրջանիբնանկարների ու ծովանկարների համար`   նա սկսեց նկարել Ղրիմիծովափնյա քաղաքների պատկերների շարքը։ ԱյնուհետևԱյվազովսկին մեկնեց Եվրոպայի երկրներ։ Կյանքի հետագա շրջանումնրա ծովանկարների և նավանկարների շարքերը նկարչինարժանացրին ռուսաստանյան նավատորմի մշտական ծառայողըլինելու պատվին։ Նա մի քանի պատկեր է նկարել նաև Օսմանյանսուլթանի համարԱյդ նկարները ներկայումս թուրքականթանգարաններում են։ Թուրքական սուլթանը շքանշանովպարգևատրել է Այվազովսկունսակայն երբ Թուրքիայում 1890-ականթթտեղի ունեցան հայերի կոտորածներըԱյվազովսկին թուրքականշքանշանը կապել է իր շան վզինիսկ հետո տարել և նետել ծովը։ Իրստեղծագործական գործունեության ընթացքում վաստակած զգալիգումարներով Այվազովսկին բացել է արվեստի դպրոց ևպատկերասրահ իր հարազատ Թեոդոսիա քաղաքում։ Վախճանվել է1900 թվականին`   որպես ժառանգություն թողնելով շուրջ 6000 կտավ։Աշխատել Է շատ արագտեսողական վիթխարի հիշողությամբ։Պատկերել Է ծովն օրվա տարբեր ժամերինտարվա բոլորեղանակներին։ Խորապես զգացել և վերարտադրել Է ծովայինտարերքի անընդգրկելի վեհությունըհրավառ արևածագն ուարևամուտըկեսօրի անդորրըալիքների ռիթմն ու նրանց վրախայտացող լուսնի լույսը։ Նրա պատկերները երբեմն նուրբ քնարականեներբեմն պաթետիկ են։ Բնությունն արտացոլվել Է մշտականշարժման և փոփոխության մեջ։ Ունեցել Է տիեզերական երևույթներպատկերելու մշտական ձգտումԱյվազովսկու գործերը աճուրդովվաճառվել են մինչև $2 միլիոն 125 հազար ամերիկյան դոլար։

  • «Մխիթարյան Միաբանություն», պատրաստել երկու րոպեանոց տեսաֆիլմ, ձեր ձայնագրությամբ:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s