Posted in Հայոց պատ.

Սոսե Մայրիկ և Աղբյուր Սերոբ

Սոսե Մայրիկ (իրական անունը՝ Սոսե Վարդանյան, 1865Օսմանյան կայսրություն – 1952ԱլեքսանդրիաԵգիպտոս), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Աղբյուր Սերոբի կինն ու զինակիցը։

Գործունեություն

Մասնակցել է հայդուկային կռիվների։ 1898 թվականին Բաբշենի կռվից հետո, Սերոբի հետ ապաստանել է Սասունում։ 1899 թվականին Գելիեգուզանգյուղում, թունավորված Սերոբի, Հակոբ որդու և Սերոբի եղբայրների (Մխեի և Զաքարի, որոնք զոհվել են այդ մարտում) հետ զինված դիմադրություն է ցույց տվել թշնամուն՝ դրսևորելով մեծ խիզախություն։

Վիրավոր ժամանակ գերվել է և տարվել Բիթլիս, իսկ շուտով՝ ազատվել։ 1904 թվականին Սասունի ապստամբությունից հետո անցել է Վան, այնտեղից՝ Կովկաս։ Սոսե Մայրիկի մյուս որդին՝ Սամսոնը, զոհվել է Կարինում, ջարդերի ժամանակ։

Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո Սոսե Մայրիկն անցել է Կոստանդնուպոլիս ապա՝ Ալեքսանդրիա։

Աղբյուր Սերոբ (իսկական անունը՝ Սերոբ Վարդանյան, 1864, Սողորդ, Խլաթ – 1 նոյեմբերի, 1899), հայ ազգային ազատագրական շարժման հերոս, ֆիդայի:

Վաղ տարիքում ընդհարվելով քրդերի հետ սպանել է նրանցից մեկին ու անցել արտասահման։ Հրայր Դժոխքին Ռումինիայում հանդիպելուց հետո որոշել է վերադառնալ Արևմտյան Հայաստան և զբաղվել իր հայրենիքի պաշտպանությամբ։ Հայաստան իսկ մտնելու պահին նա հանդիպել է թշնամու ջոկատին և կարողացել է իր խմբով հակահարված տալ նրանց։

Սերոբն առավել աչքի է ընկել իր հայրենի Սողորդ գյուղի պաշտպանության, իսկ այնուհետև Բաբշենի ինքնապաշտպանության ժամանակ։ Սերոբի ջոկատը գործ է ունեցել Թուրքիայի այլ շրջաններից Խլաթ եկած քրդական և թուրքական բանակի հետ, որոնք ծանոթ չէին տեղանքին։ Այդ հանգամանքը Սերոբը աշխատել է միանգամից օգտագործել և ժամանակ չտալ թշնամիներին, որ վերջիններս տեղացի քուրդ գտնեն իրենց ցուցումներ տալու համար։

Ի շնորհիվ Սերոբի, Արևմտյան Հայաստանում ամենաքիչ ջարդերը տեղի են ունենում Խլաթ գավառում, որի համար էլ ժողովուրդը նրան տալիս է Աղբյուր անունը։ Իր կատարած քաջագործությունների համար կոչվել է նաև «Նեմրութի հսկա» կամ «Նեմրութի ասլան»:

Բաբշենի մարտերից հետո Աղբյուր Սերոբի համար թուրքերը մեծ գլխագին են նշանակում և սկսում են հարձակվել անմեղ գյուղացիների վրա։ Դրա համար էլ Սերոբն իր ընտանիքի հետ գնում է Սասուն և գլխավորում է այնպիսի ֆիդայիների, որոնցից էին օրինակ Անդրանիկն ու Գևորգ Չաուշը:

Posted in Համաշխարհային պատ., Թարգմանություն

Leonardo da Vinci

Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png
Leonardo da vinci
born in: 14/15 April 1452
died in:2 May 1519 (aged 67)

Leonardo was born on 14/15 April 1452 in the Tuscan hill town of Vinci.  Leonardo had no surname in the modern sense—da Vinci simply meaning “of Vinci”; his full birth name was Lionardo di ser Piero da Vinci, meaning “Leonardo, (son) of ser Piero from Vinci.”Leonardo had 12 half-siblings, who were much younger than he was (the last was born when Leonardo was 40 years old) and with whom he had very little contact.Leonardo’s early life has been the subject of historical conjecture. Vasari, the 16th-century biographer of Renaissance painters, tells a story of Leonardo as a very young man: A local peasant made himself a round shield and requested that Ser Piero have it painted for him. Leonardo, inspired by the story of Medusa, responded with a painting of a monster spitting fire that was so terrifying that his father bought a different shield to give to the peasant and sold Leonardo’s to a Florentine art dealer for 100 ducats, who in turn sold it to the Duke of Milan.

In the mid-1460s, Leonardo’s family moved to Florence, and around the age of 14, he became a garzone (studio boy) in the workshop of Verrocchio, who was the leading Florentine painter and sculptor of his time Leonardo became an apprentice by the age of 17 and remained in training for seven years.

 Other famous painters apprenticed in the workshop or associated with it include GhirlandaioPeruginoBotticelli, and Lorenzo di Credi.Leonardo was exposed to both theoretical training and a wide range of technical skills,including drafting, chemistry, metallurgy, metal working, plaster casting, leather working, mechanics, and wood-work, as well as the artistic skills of drawing, painting, sculpting, and modelling.

Much of the painting in Verrocchio’s workshop was done by his employees. According to Vasari, Leonardo collaborated with Verrocchio on his The Baptism of Christ, painting the young angel holding Jesus’ robe in a manner that was so far superior to his master’s that Verrocchio put down his brush and never painted again, although this is believed to be an apocryphal story. Close examination reveals areas of the work that have been painted or touched-up over the tempera, using the new technique of oil paint, including the landscape, the rocks seen through the brown mountain stream, and much of the figure of Jesus, bearing witness to the hand of Leonardo may have been the model for two works by Verrocchio: the bronze statue of David in the Bargello, and the Archangel Raphael in Tobias and the Angel.

For about a decade, da Vinci refined his painting and sculpting techniques and trained in mechanical arts. When he was 20, in 1472, the painters’ guild of Florence offered da Vinci membership, but he remained with Verrocchio until he became an independent master in 1478Much of his earlier working life was spent in the service of Ludovico il Moro in Milan, and he later worked in Rome, Bologna and Venice. He spent his last three years in France, where he died in 1519. Leonardo is renowned primarily as a painter.Leonardo Da Vinci may have suffered from a recurrent stroke that considerably reduced his motor activity in the last two years of his life and eventually caused his death, according to a historic viewpoint published in the June issue of The Lancet Neurology.

This is an very interesting movie about Leonardo da Vinci

This is some of his art work

Image result for Head of a Woman (Leonardo)

head of a women ( 1508)

Image result for The Last Supper

The last supper (14980)

Lady with an Ermine
lady with the Ermin (1490)
Image result for Mona Lisa
Mona Lisa (1503 and 1519)
Posted in Քիմիա, Թարգմանություն

Թթվածին

  •   Թթվածին+խնդիրներ <<Թթվածին>>թեմայից

Էջ89-90,96,102,109,112,117,122,127-128

  • Պարտադիր                                                                                                               Թթվածնիանձնագրիկազմումը                                          
  • Քիմիական նշանը; O
  • Քիմիական բանաձևը; O2
  • Հարաբերական ատոմային զանգված՝ ;  Ar 16
  • Հարաբերական մոլեկուլային զանգված; Mr 32
  • Իզոտոպները; 16O,17O,18O-Իզոտոպները դա նույն ատոմների տարրատեսակնեն, որրոնք ունեն նույն պրոտոնները և էլեկտրոնները։ 
  • Դիրքը պարբերական համակարգում՝կարգաթիվը, պարբերությունը, խումբը; 8 կարգաթիվ 2 պարբերություն 6 խումբի գլխավոր։
  • Ատոմի բաղադրությունը և կառուցվածքը;(8P. 8N.)8E+8 2,6
  • Վալենտականությունը, օքսիդացման աստիճանը;  -2 +2 F
  • Հաշվել  մեկ  ատոմի զանգվածը;  (0)=16×1,66×10-27=26,56×10-27

Գործնական աշխատանք`Օդի բաղադրության որոշումը

Օդի բաղադրությունը որոշելու համար կատարում ենք փորձ: Վերցնում ենք ջրով լցված տարրա, այլ տարրա և մոմ: Վառում ենք մոմը, դնում ջրի մեջ: Հետո մյուս տարրան հակառակ կողմով դնում ենք վրան: Մոմը բարձրանում է վեր և հանգում, քանի որ տարրայում եղած թթվածինը վերջանում է: Ջուրը բարձրանում է այնքան, որքան թթվածին կա անոթում: Տեսնում ենք, որ ջուրը բարձրացավ տարրայի 1/5 չափով:

Թթվածնի  ֆիզիկական և քիմիական  հատկությունները                          

  1. Ֆիզիկական

Թթվածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհոտ, անհամ գազ է:

Թթվածինը ջրում քիչ է լուծվում: Սովորական պայմաններում 1լիտր ջրում 30 մլ թթվածին է լուծվում ( 100 ծավալ ջրում՝ 3 ծավալ թթվածին): Ջերմաստիճանը իջեցնելիս լուծելիությունը մեծանում է: Օրինակ՝  100 ծավալ սառցաջրում (0°C) 5 ծավալ թթվածին է լուծվում:

Թթվածնի խտությունը 0°C-ում և 101 կՊա ճնշման պայմաններում 1,43 գ/լ է, օդից ծանր է 1,11անգամ: Թթվածինը  եռում է −183°C-ում, իսկ պնդանում է  −219°C-ում՝ առաջացնելով բաց երկնագույն բյուրեղներ:

2. Քիմիական

Թթվածինը քիմիապես ակտիվ նյութ է: Այն փոխազդում է պարզ նյութերի հետ՝ ոչ մետաղների և մետաղների, ինչպես նաև` բարդ նյութերի:

Փոխազդեցություն ծծմբի հետ` S+O2→SO2+Q

Փոխազդեցություն ածխածնի հետ`   C+O2=CO2+Q

Փոխազդեցություն ֆոսֆորի հետ`  4P+5O2=2P2O5+Q

Փոխազդեցություն մագնեզիումի հետ` 2Mg+O2=2MgO

Փոխազդեցություն պղնձի հետ` 2Cu+O2=2CuO

Փոխազդեցություն մեթանի հետ`CH4+2O2=CO2+2H2O

Թթվածնի կիրառումը

Թթվածինը կիրառվում է տարատեսակ նպատակներով: Թթվածնի գլխավոր սպառողները համարվում են էներգետիկան մետաղահանման գործարանները, էլեկտրական և ջերմային կայանները, որոնք աշխատում են ածխով նավթով, օգտագործում են մթնոլորտի թթվածինը: Թթվածինը օգտագործվում է նաև մետաղների կտրման, զոդման և երակցման համար: Կարևոր է նրա դերը  մարդու և կենդանիների կյանքում: Այն մասնակցում է շնչառությանը, տարբեր նյութերի դանդաղ օքսիդացմանը: Թթվածինը մատակարարում է  արյան հեմոգլոբինը: Բույսերը նույնպես կլանում են մթնոլորտային թթվածինը:

  • Լրացուցիչ

      Ծխելըևօդիախտոտվածությունը

http://www.lider-74.ru/load/metodicheskij_material/so..

Ծխախոտի ազդեցությունը առողջության վրա, հիմնականում պայմանավորված է ծխախոտի մեջ մարդու օրգանիզմի համար վնասակար ազդեցություն ունեցող նիկոտինի պարունակությամբ, որը ծխախոտ օգտագործողի մոտ նաև առաջացնում է հոգեբանական, հետագայում նաև կենսաբանական կախվածություն։ Աշխարհում ամեն տարի ավելի մեծ թվով մարդիկ են մահանում ծխախոտի օգտագործման հետևանքներով և սպասվում է որ ապագայում այդ մարդկանց թիվը էլ ավելի կմեծանա։

Միջին ծխողը ներս է քաշում ծուխը օրեկան մոտ 200 անգամ: Դա կազմում է ամիսը մոտավորապես 6000, տարին՝ 72.000, ավելի քան 2 մլն. անգամ 45 ամյա ծխողի մոտ, որը սկսել է ծխել 15 տարեկանում: Շատ ծխելը նպաստում է մեր օրգանիցմում քաղցկեցի մոտ 50.000 տեսակներ առաջացմանը: 30 տարվա ընթացքում ծխողը ծխում է մոտ 160 կգ. ծխախոտ, միջին հաշվով նրա մեջ կա 800գ նիկոտին: Մեկ ծխախոտը պարունակում է մոտ 6-8մգ. նիկոտին, որից 3-4մգ. ներծծվում է արյան մեջ: Ծխախոտի ծխի բաղադրության մեջ հայտնաբերված են քաղցկեղ հարուցող նյութեր: Ապացուցված է, որ ծխախոտից առաջացած ռադիացիան հանդիսանում է քաղցկեղով հիվանդանալու հիմնական պատճառը: Պարզվել է, որ ծխախոտի ծխի վնասակար ազդեցությունը կարող է հղի կնոջ ապագա երեխայի մոտ դեռահաս տարիքում լսողության կորստի  հանգեցնել:  Գիտնականները նման եզրահանգման են եկել 12-15 տարեկան հազար երեխաների տվյալներ ուսումնասիրելով:

Հարցազրույց կրթահամալիրի աշակերտների հետ ծխելու և ծխախոտի վերաբերյալ։

Posted in English

My opinion on the survey

The survey was creative and clever. When I clicked o the link for the survey there was nothing there I was confused. The our teacher told us to click 2 times to show a box again confused . After wards I clicked 2 times and this cute small box showed up and I had to write my name and right the essay. It was interesting because after I wrote the essay it wrote publish and I clicked on it and it went I didn’t know what else do to I asked the teacher she told me to not worry that whatever I wrote was send to her . This is what I can say about the survey

Posted in Գրականություն

Պարսկական գրականություն (Օմար Խայամ)

Օմար Խայամ — 123։ Ծանոթացեք Օմար Խայամի ստեղծագործություններին։ Ընտրեք ժողովածուներից մեկը, ընդհանուր գիծ դուրս բերեք ստեղծագործություններից՝ մեջբերելով տողեր։ Համեմատեք Հ․Թումանյանի քառյակների հետ (օրինակներով)։ Ընթերցեք մի քառյակ և վերլուծեք այն։ Քառյակներից դուրս բերեք որևէ տող՝ ստեղծագործելու համար։

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

Օմար Խայամը շատ հետաքրքիր մտածելակերպ ունի, որը ես շատ հավանցի: Նրա հիմնական թեման մարդու կյանքն է: Նա փորձում է ցույց տալ, որ մենք անիմաստ կյանքով ենք ապրում և մեր ժամանակը սխալ ենք օգտագործում: Շատերը կարող են մտածել, որ նա ամեն ինչ բարդացնել է ուզում և իր ստեղծագործություններում դատում է մարդկանց արարքները, բացի ըստ իս նա ճիշտ է:

Չեմ վախենում մահից բնավ,
ոչ էլ իմ բախտը անիծում,
Իսկ դրախտի ունայն հույսով երբևէ չեմ մխիթարվում:
Ինձ միայն կարճ մի ժամկետով տրված
հոգին հավերժական
Սահմանված օրը,
ճի՛շտ ժամին ետ կտամ ես՝ հոժարակամ:

Ըստ իս այս ստեղծագործութույունն ամենահետաքրքիրն էր, որովհետև այստեղ հեղինակը շատ հետաքրքիր փիլիսոփայություններ է անում: Գլխավոր իմաստը ինձ թվում է այն է, որ կյանքը անվերջ չէ, և պետք է դա ընդունել և հիշել: Եթե կյանքը այդքան կարճ է, ինչու իզուր ժամանակը վատնել:

ՀԱՄԵՄԱՏՈՒԹՅՈՒՆ

Օմար Խայամը և Հովհաննես Թումանյանը առանձնապես այքան չեն տարբերվում իրենց ստեղծագործական թեմաներով։ Նրանք երկուսի ստեղծագործությունների հիմը դված է կյանքի վրա։ Նրանք խոսում են աշխարհայացքներց տարբեր տարիքի և տարբեր մարդկանց մոտ։ Նրանց մեջ սակայն կա մի տարբերություն։ Հովհաննես Թումանյանը գրում է կարծես իր բացթողումների, իր կյանքի, իր անցկացրած օրերի մասին: ԻՍկ Օմար Խայամը գրում է ընդհանուր մարդկության մասին: 

Posted in Русский

17-21 февраля (Урок 2)

  1. Составьте предложения со словамивысокий, сильный, средний, иногда, часто, великий, важный, обычно.

Закат хорошо смотрится с крыши высоких зданий.

Все говорят, что я в последнее время я стала сильнее.

Я люблю рисовать на средним размере бумаги для рисования.

Иногда, мама везет меня к доктору.

Я часто еду к моим бабушкам и дедушкам.

Сейчас не сложно узнать о жизни великих людей, потому что в интернете можно найти все.  

Очень важно иметь совесть к другим людям. 

Oбычно люди выражают благодарность непонимание истинного значения слова

2. Напиши об этих действиях, если они происходили в прошлом:

Нелли волнуется, потому что не знает, приедет ли Виктор.

Нелли волновалась, потому что не знала, приедет ли Виктор.

Мы зададим Армену вопросы, когда он кончит свой доклад.

Мы задали Армену вопросы, когда он закончил свой доклад.

Ученики собираются на первом этаже, чтобы поехать на экскурсию.

Ученики собирались на первом этаже, чтобы поехать на экскурсию.

Моя сестра научит меня понимать музыку.

Моя сестра научила меня понимать музыку.

Мы пойдем на собрание, потому что мы будем выступать.

Мы поехали на собрание, потому что мы должны были выступать.

Нины нет на уроке, она болеет гриппом.

Нины не было на уроке, она болела гриппом. 

3. Выберите из данных слов антонимичные пары:Рядом, там, никогда, увеличить, приехать, летний, далеко, всегда, младший, туда, зимний, начать, старший, войти, подойти, начаться, легко, кончиться,выйти, последний, трудно, кончить, первый, здесь, сюда, уменьшить, везде, уехать, отойти.

Рядом-далеко
Там-здесь
Никогда-всегда
Увеличить-уменьшить
Приехать-уехать
Летний-зимний
Младший-старший
Туда-сюда
Начать-кончить
Войти-выйти
Подойти-отойти
Начаться-кончиться
Легко-трудно
Последний-первый
Везде-нигде

Posted in Գրականություն

Մայրենի լեզվի օրեր

  • Հայերենի ծագումը, հնդեվրոպական լեզվաընտանիքում նրա տեղը:

Հայերենը , հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի առանձին ճյուղ հանդիսացող լեզու։Հայաստանի և Արցախի պետական լեզուն է։Իր շուրջ հինգհազարամյա գոյության ընթացքում հայերենը շփվել է տարբեր ժողովուրդների, բազմաթիվ լեզուների հետ, սակայն պահպանել է իր ինքնուրույնությունը, քերականական կառուցվածքի և բառապաշարի ինքնատիպությունը։

XIX դարի երկրորդ կեսին, երբ լեզվաբանությունն ու լեզվագիտությունը նոր թափով էին առաջ ընթանում, գերմանացի լեզվաբան Հայնիխ Հյուշբամանը 1875   թվականին հրատարակված «Հայերենի դիրքը հնդեվրոպական լեզուների շարքում» հոդվածում ապացուցում է, որ հայերենը հնդեվրոպական լեզուների մեջ ինքնուրույն լեզվաճյուղ է, իսկ պարսկերենի և հնագույն այլ լեզուների հետ ունեցած ընդհանրությունները, հիմնականում բառապաշարային, ոչ թե ծագմամբ են պայմանավորված, այլ հետագա շրջանի փոխառություններ են։ Մինչ այսօր այս տեսակետը համարվում է ճիշտ, և հայերենը շարունակում է իր ուրույն տեղը զբաղեցնել այդ լեզվաընտանիքում։Հայերենի առաջին պատմահամեմատական մեթոդի  հեղինակները՝ Հ. Պետերմանը և Ֆ. Վինդշմանը առաջ էին քաշում այն դրույթը, ըստ որի հայերենը պատկանում է հնդիրանյան/արիական/ լեզվախմբին։ Դրան էին հանգեցրել շուրջ 1400 բառերի առկայությունը, որոնք պարսկերենից փոխառություններ էին։ Սակայն այս տեսակետը հետագայում մերժվեց։

  • Ձոն մայրենի լեզվին. բանաստեղծություններ, ասույթներ, ասացվածքներ լեզվի մասին:

Բանաստեղծություններ

Հովհաննեգ Շիրազ , հայոց լեզու

Պարույր Սևակ , Հայոց լեզու

Ասույթներ

Ախ,լեզուն,լեզուն,լեզուն որ չըլի,մարդ ընչի նման կըլի: Մեկ աղգի պահողը,իրար հետ միացնողը լեզուն ա ու հավատը… Ձեզ եմ ասում,ձեզ,հայոց նորահաս երիռասարդք,ձեր անունին մեռնեմ,ձեր արևին ղուրբան,տասը լեզու սովորեցեք,ձեր լեզուն, ձեր հավատը ղայիմ բռնեցեք:
 Խաչատուր Աբովյան

Լեզուն է ամեն մի ժողովրդի ազգային գոյության ու էության ամենախոշոր փաստը, ինքնության ու հանճարի ամենախոշոր դրոշմը,պատմության ու հեռավոր անցյալի կախարդական բանալին,հոգեկան կարողությունների ամենաճոխ գանձարանը, հոգին ու հոգեբանությունը:
Հովհ. Թումանյան

…Գրաբարը…ոսկի է,դա լեզու չէ,այլ երկնային երաժշտություն,պերճություն,ուժ,ճկունություն, այդ ամենը նոր եմ սկսում զգալ: Եվ ինչպիսի ձախորդությունների էլ հանդիպեմ,և որքան էլ ինձ համար դժվար լինի,ես պատրաստ եմ ամեն ինչի,միայն թե իրագործեմ երազանքս`կատարելապես ուսումնասիրեմ այդ արքայական լեզուն:
Վահան Տերյան

Իր մայրենի լեզուն վատ իմացողը կես մարդ է, չիմացողը՝ թշվառ, ծառից ընկած մի տերև, որ տատանվում է ամեն մի պատահակալն քամուց:
Ավետիք Իսահակյան

Մեր լեզուն միայն մեզ չի պատկանում, այլև աշխարհին, նա միայն մեր սրբությունը չէ, այլ մասունքը հանուր մարդկության:
Ստեփան Զորյան

Լեզվի մահն արագացնում է ժողովուրդների հոգևոր մահը:
Պարույր Սևակ

  • Դարձվածքներ, շրջասություններ ու թևավոր խոսքեր. դրանց ծագումը, առանձնահատկությունները, օրինակներ:
  • Լեզվական սխալներ, խախտումներ:
  • Հայոց տեղանունների (բնականուններ, ջրանուններ, մանրատեղանուններ և այլն) վերլուծությունը
  • Փոխառյալ բառերը հայերենում:
  • Հայերենի զարգացման փուլերը:
  • Հրաչյա Աճառյանի աշխատությունները:

Յուրաքանչյուր թեմային անդրադառնալիս՝ կարդալ երկու հոդված, նայել երկու ֆիլմ, առանձնացնել անհրաժեշտ ինֆորմացիան, եզրահանգում անել:

Posted in Հայոց պատ.

Փետրվարի 22-28 (Առաջադրանք 1)

Պատմել 1877-1878թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքի մասին:

Ցարական կառավարությունը, ձգտելով ուժեղացնել իր ազդեցությունը Բալկաններում, աջակցում էր ապստամբներին: Երբ Թուրքիան մերժեց (Մեծ Բրիտանիայի թելադրանքով) Բոսնիային և Հերցեգովինային ու Բուլղարիային ինքնավարություն տալու նախագիծը, որը մշակվել էր Կ. Պոլսում, դեսպանների միջազգային կոնֆերանսում՝ Ռուսաստանի նախաձեռնությամբ, ապա Ռուսաստանը 1877-ի ապրիլի 12(24)-ին պատերազմ հայտարարեց Թուրքիային: Ռուսաստանի կողմում հանդես եկավ Ռումինիան, հետագայում նաև Սերբիան. ռազմական գործողությունները Թուրքիայի դեմ վերսկսեց Չեռնոգորիան: Հունիսի սկզբիս ռուսական զորքերը (145 հզ. մարդ) կենտրոնացան Դանուբի ձախ ափին, նրանց դեմ կանգնեց թուրքական բանակը (ավելի քան 200 հզ. մարդ): Կռվող կողմերի ուժերը գրեթե հավասար էին նաև Կովկասյան ռազմաճակատում: Կովկասյան բանակի (75 հզ. մարդ) հրամանատարն էր Մեծ իշխան Միխայիլ Նիկոլաևիչը, թուրքական բանակինը (65-75 հզ մարդ)՝ Ահմեդ Մուխտար փաշան: Բալկանյան ռազմաճակատում ռուսական զորքերը 1877-ի հուլիսից 1878-ի հունվարին ծանր մարտեր մղեցին թշնամու դեմ, կարողացան կոտրել թուրքերի դիմադրությունը, տարան մի շարք հաղթանակներ, ազատագրեցին Բուլղարիան, հունվարի 8-ին գրավեցին Ադրիանապոլիսը և դուրս եկան Կ. Պոլսի մատույցները:

Սահմանել ‹‹Հայկական հարց››, ‹‹Արևելյան հարց››հասկացությունները:

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑ: Հայ ժողովրդի քաղաքական պատմության, այն է՝ օտարների տիրապետությունից Հայաստանի ազատագրման, Հայկական լեռնաշխարհում ինքնուրույն հայկական պետականության վերականգման, հայ ժողովրդի համախմբման և այդ նպատակներին հասնելու համար մղված հայ ազգային-ազատագրական պայքարի հիմնահարցերի ամբողջություն:

Արևելյան հարց, Օսմանյան կայսրության տիրույթների բաժանման համար մեծ տերությունների միջև ծավալված պայքարի և օսմանահպատակ ժողովուրդներ՝ այդ թվում հայ ժողովրդի, ազատագրական շարժման հետ կապված միջազգային հակասությունների պայմանական անվանումը դիվանագիտության և պատմական գրականության մեջ:

Համադրել Հայկական հարցը Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում և Բեռլինի կոնգրեսում:

Ըստ Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրի Հայկական հարցին է վերաբերվում 16-րդ, 25-րդ, 27-րդ հոդվածները, և ըստ պայմանագրի ռուսների է անցնում նաև Կարսը, Բայազետը և Ալաշկերտը, որոնք իրականում հայկական հողեր են։ Իսկ Բեռլինի կոնգրեսի մասնակիցները՝ Իտալիան, Ֆրանսիան, Անգլիան, Գերմանիան, Ավստրո-Հունգարիան, դեմ էին գնացել Ռուսաստանին, պաշտպանելով Թուրիքային, և դա հանգեցնում է նրան, որ Թուրքիային է անցնում հայերի դրության բարելավման հարցը Ռուսաստանից։ Բեռլինի կոնգրեսի 61-րդ հոդվածը վերբերվում է հայերին, ըստ որի Թուրքիան պարտավոր է բարեփոխումներ իրականաացնել հայկական տարածքներում, ապահովելով նրանց անվտանգությունը։

‹‹Մկրտիչ Խրիմյան.Երկաթե և թղթե շերեփը››

Շատերն են լսել Խրիմյան Հայրիկի «երկաթե շերեփի» մասին, բայց քչերը գիտեն պատմության մյուս մասը: Իսկ այն այսպիսին է.

Երբ Խրիմյան Հայրիկը, որպես Բեռլինի կոնգրես մեկնող հայկական պատվիրակության ղեկավար, գնում է Եվրոպա, նրան հարցնում են` ինչպես պետք է կատարեք ձեզ հանձնարարված դիվանագիտական առաքելությունը, եթե եվրոպական ոչ մի լեզու չգիտեք: Իսկ նա պատասխանում է` «Ես պիտի խոսեմ մի լեզվով, որը համաշխարհային լեզու է. ես պիտի լացեմ»:
Կոնգրեսից հետո, իր տպավորությունները նա ասյպես էր կիսում` «Բեռլինի մեջ բոլոր հպատակ ազգերին հոգեճաշ հարիսա էին բաժանում: Ինձ ուղարկել էիք, որ հայերին հասնող բաժինը վերցնեմ բերեմ: Բոլորը երկաթե շերեփով վերցրին տարան իրենց բաժինը, իսկ իմ շերեփը թղթից էր, որը հարիսայի մեջ լխճվեց, ընկավ մեջը: Ինձ ոչինչ չհասավ և ես ձեռնունայն վերադարձա»:

Հ. Գ. Բոլոր լացողների, խնդրողների շերեփները միշտ թղթից են լինելու: Դա պետք է հասկանար Խրիմյան Հայրիկը: Մի բան, որ հիմա էլ չեն հասկանում մերոնք:

Աղբյուրներ՝ wikipedia