Posted in Թարգմանություն

Իսահակ Նյուտոնի

Ֆիզիկոս, աստղագետ, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա և աստվածաբան Իսահակ Նյուտոնը ծնվել է 1642թ.-ի դեկտեմբերի 25-ին Անգլիայի Վուլսթորփ գյուղում: Նյուտոնի հայրը՝ փոքրամարմին, սակայն շատ հաջողակ ֆերմեր Իսահակ Նյուտոնը չի ապրել մինչև որդու ծնունդը։ Տղան ծնվել էր վաղաժամ, տկար, որի պատճառով էլ երկար ժամանակ չէին համարձակվում նրան մկրտել։ Այդուհանդերձ նա գոյատևեց, մկրտվեց (1 հունվարի) և ստացավ Իսահակ անունը՝ ի հիշատակ իր հոր: Սուրբ Ծննդի  տոնի օրը ծնվելու փաստը Նյուտոնը համարում էր ճակատագրի հատուկ նշան: Չնայած նորածնի տկարությանը, նա ապրեց 84 տարի։ Հետագայում Նյուտոնի մայրը՝ Աննա Էյսքոուն նորից ամուսնացել է: Նոր ամուսնուց նա ունեցել է երեք երեխա և սկսել է ավելի քիչ ուշադրություն դարձնել Իսահակին: Տղայի հովանավորն է դարձել մորեղբայրը՝ Վիլյամ Էյսքոուն: Ժամանակակիցների վկայությամբ՝ Նյուտոնը մանկության տարիներին լռակյաց էր, ինքնամփոփ և մեկուսացած, սիրում էր կարդալ և ստեղծել տեխնիկական խաղալիքներ՝ արևային և ջրային ժամացույցներ, հողմաղաց և այլն։ Ողջ կյանքում նա իրեն միայնակ զգաց: 12-ամյա Նյուտոնին տալիս են սովորելու Գրենտեմի մոտակա դպրոցում, որտեղ նա ապրում է դեղագործ Կլարկի տանը։ Շուտով տղան ցուցաբերում է բացառիկ ունակություններ, սակայն 1659 թվականին մայրը՝ Աննան ետ է բերում նրան, և փորձում 16-ամյա որդուն պարտադրել տնային տնտեսության կառավարման աշխատանքների մի մասը։ Փորձը հաջողություն չի ունենում, քանի որ Իսահակը մնացած բոլոր զբաղմունքներից նախընտրում է գրքերի ընթերցանությունը, բանաստեղծություններ ստեղծագործելը և հատկապես տարբեր մեխանիզմների կառուցումը։ Այդ ժամանակ Աննային է դիմում Նյուտոնի դպրոցական ուսուցիչ Սթոքսը և սկսում նրան համոզել շարունակելու անսովոր ունակություններով օժտված, շնորհալի որդու ուսումը։ Այդ խնդրանքին են միանում քեռի Վիլյամը և Իսահակի գրենտեմյան ծանոթներից մեկը՝ ( դեղագործ Կլարկի ազգականը) Հեմֆրի Բաբինգտոնը, որը Քեմբրիջի Թրինթի անդամ էր։ Նրանք միացյալ ուժերով, վերջիվերջո հասնում են իրենց ուզածին։1661թվականին Նյուտոնը բարեհաջող ավարտում է դպրոցը և ուղևորվում է շարունակելու կրթությունը Քեմբրիջի համալսարանում: Մաթեմատիկական հետազոտությունների հիմնական մասը Նյուտոնը կատարել է ուսանողական տարիներին՝ 1664-66թթ.:   1664 թվականի ապրիլին Նյուտոնը, հանձնելով քննությունները, տեղափոխվում է ավագ ուսանողների ավելի բարձր կատեգորիա՝ սքոլարներ, ինչը տալիս է նրան իրավունք կրթաթոշակ ստանալու և ուսումը քոլեջում շարունակելու:  1664 թվականը Նյուտոնի կյանքում հարուստ էր նաև այլ իրադարձություններով: Նյուտոնը ապրում է ստեղծագործական վերելք, սկսում է ինքնուրույն գիտական գործունեություն և կազմում է մասշտաբային ցանկ (45 կետերից) չլուծված պրոբլեմների՝ բնության և մարդկային կյանքի: Հետագայում համանման ցանկերը մեկ անգամ չէ որ հայտնվում են նրա աշխատանքային տետրերում: Այդ նույն տարվա մարտին, վերջերս քոլեջում հիմնադրված մաթեմատիկայի ամբիոնում սկսվում են նոր դասախոսի՝ 34-ամյա Իսահակ Բաուորի դասընթացները, որը մեծ մաթեմատիկոս էր, Նյուտոնի ապագա ընկերն ու ուսուցիչը: Նյուտոնի մոտ հետաքրքրությունը դեպի մաթեմատիկան կտրուկ աճում է: Նա կատարում է իր առաջին նշանակալից մաթեմատիկական,հայտնագործությունը.երկանադամիտարալուծումը  կամավոր  ռացիոնալ ցուցչի համար նախատեսված (ներառյալ բացասականները), իսկ նրա միջոցով անցնում է իր գլխավոր մաթեմատիկական մեթոդին՝ Ֆունկցիայի տարալուծմանն անվերջ շարքում : Տարեվերջին Նյուտոնը դառնում է բակալավր: Աշխատելով լուծել որոշակի աստղագիտական խնդիրներ՝ Նյուտոնն առաջինն է կառուցել հայելային աստղադիտակ՝ ռեֆլեկտոր: Դրանով հետագայում աստղագետները հայտնաբերեցին գալակտիկաներն ու կարմիր շեղման երևույթը: Ընդհանրացնելով ֆիզիկայի և աստղագիտության բնագավառում իր կատարած հետազոտությունները՝ Նյուտոնն ստեղծել է տարածության և ժամանակի նոր պատկերացումներ, որոնք կազմում են դասական ֆիզիկայի հիմքը: Նյուտոնի աշխատությունների գիտական հենքն ու ստեղծագործական ոգեշնչողները եղել են մեծամասամբ ֆիզիկոսններ Գալիլեյը. Դեկարտը ևԿեպլերը  : Նյուտոնը ավարտում է նրանց աշխատանքները՝ միավորելով աշխարհի ունիվերսալ համակարգը: Քիչ, սակայն էական ազդեցություն են թողնում այլ մաթեմատիկոսներ և ֆիզիկոսներ՝Էվկլինդեսը, Ֆերմանը, Հյուգենսը,Վալենսը և նրա անմիջական ուսուցիչ Բարոուն:

1665 թվականի սկզբին ես գտա մոտեցված շարքերի մեթոդը և կանոնը կամայական աստիճանի երկանդամի ձևափոխումը այդպիսի շարքի … Նոյեմբերին ստացա ֆլյուկսի ուղիղ մեթոդը (դիֆերենցիալ հաշվարկ). հաջորդ տարվա հունվարին ես ստացա գույների տեսությունը, իսկ մայիսին անցա ֆլյուկսի հակադարձ մեթոդին [ինտեգրալ հաշվարկ]… Այդ ժամանակ ես ապրել եմ իմ երիտասարդության լավագույն շրջանը, և ամենից շատ հետաքրքրվում էի մաթեմատիկայով և (բնական) փիլիսոփայությամբ, քան երբևէ չեղավ հետագայում:


Սակայն նրա ամենակարևոր հայտնագործությունն այդ տարիներին եղավ տիեզերական ձգողականության օրենքը: Հանրահայտ լեգենդն կա այն մասին, թե ձգողականության օրենքը Նյուտոնը բացահայտել է` հետևելով ծառի ճյուղից խնձորի անկմանը։ Առաջին անգամ «Նյուտոնի խնձոր» արտահայտությունը մանրակրկիտ նշում է Նյուտոնի կենսագիր Վիլյամ Ստյուկլին:

Իսահակ Նյուտոնը մահացել է 1727թ.-ի մարտի 20-ին Մեծ Բրիտանիայում:

Posted in Քիմիա 8

Հաշվարկներ ըստ բանաձևերի

Գործնական աշխատանք`հաշվարկներ ըստ բանաձևերի

1.Նյութի անվանումը Na-ի կարբոնատ:

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը՝ Na-նատրիում, C-ածխածին, O-թթվածին: 


3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում՝ 1 մոլեկուլում կա՝ 2 Na, 1 C, 3 O: 

4. Հաշվել՝Mr Mr(Na2CO3)=23*2+12+3*16=46+12+48=106:

 5. Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m(Na):m(C):m(O)=46:12:48 

6..Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`

w(Na)=46/106*100%=43%

w(C)=12/106*100%=11%

w(O)=100-54=46%

7.Նյութը բարդ է, թե պարզ-բարդ


8.Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը

Posted in Պատմություն 8

Հարցեր. էջ 10

  1. Ինչ է մանուֆակտուրան: ԻՆչով էր այն տարբերվում միջնադարյան արհեստանոցից: Խոշոր մեքենական արդյունաբերությանը նախորդած կապիտալիստական արտադրության ձև: Մանուֆակտուրայում վարձու աշխատող բանվուրնեից յուրաքանչյուչը հմտանում էր արտադրակակն մեկ կամ մի քանի գուրծառության մեջ:
  2. Որ երկրներում առաջինը ստեղծվեց մանուֆակտուրաններ: Դրանք հայտնեցի նախ Անգլիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, ապա նաև Եվրոպայի մյուս երկրներում:
  3. Փաստերով ցույց տվեք, որ մանուգակտուրաների առաջացումը նպաստեց աշխատանքի արտադրողականության աճին և տեխնիկական առաջընթացին: Աշխատանքը հեշտացնելու համար օգտագործում էին նաև բնության ուժերը՝ քամին, ջորը, կրակը: ԼԱյն տարածում ստացավ ջրանիվը, որը հայտնի էր նաև Հին Աշխարհում: Արդեն 16-րդ դարում ջրանիվ էներգիայով էին աշխատում խառատային հաստոցները,սղոցները, դարբնոցների փուքսերը, մահուդագործական մամլիչները և այլն:
  4. 17-18-րդ դարերում ինչ գործոններ խթանեցին գյուղատնտեսության զարգացմանը: Մանուֆակտուրաները զարգանում էին նաև գյուղական համայնքներում: Հատկապես շատ էին գործվածքներ արտադրող մանուֆակտուրաները: Դա մեծացնում էր բրդի պահանջարկը, որն էլ խթանում էր ոչխարաբուծության զարգացմանը: Կենդանիներին պահելու և կերակրելու նպատակով ցանկապատում էին համայնական արոտավայրերը:
  5. Ինչ է արդյունաբերական հեղաշրջումը: Որ երկրում և երբ տեղի ունեցավ արդյունաբերական հեղաշրջումը: Աստիճանաբար անցում կատարվեց մանուֆակտուրայից մեքեագործարանային արտադրության: Հենց այդ անցումն են անվանում արդյունաբերական հեղաշրջում: Այն սկվել է Անգլիայում, 18-րդ դարի 60-ական թվականներից 19-րդ դարի 40-ական թվականները: 
  6. Երբ է կառուցվել առաջին գործարանը: 1814 թվականին Անգլիայում: 
  7. Տեխնիկական, որ գյուտերը և գիտական հայտնագործությունները նպաստեցին արդյունաբերական հեաշրջման ծավալմանը: Շոգենավի, շոգեմեքենայի, շեգեքարշի և երկաթուղու գյուտերը: 

Posted in Պատմություն 8

Ինչու ենք ուսումնասիրում պատմություն

Պատմություն ուսումնասիրելու շնորհիվ մենք ստանում ենք տեղեկություններ մեր նախնիների կյանքի, առօրյա դժվարությունների մասին: Սովորում ենք թույլ չտալ նախկինում գործած սխալները, որոնք հետք են թողել ողջ պատմության մեջ:

Posted in Русский 8

Домашнее задание: упр.36, сл 21 ( » Чистая грамматика»)

Упражнение 36. (На контроль.)Прочитайте предложения, раскрывая скобки. Подчеркните слова или конструкции, которые диктуют необходимость употребления форм родительного падежа. 

  1. У  моих друзей двое маленьких детей
  2. Я очень скучаю без своих родителей
  3. На улице всегда много людей, много народа
  4. Сколько людей  придёт к тебе на вечеринку? 
  5. Это лекарство надо принимать до, после или во время еды
  6. У них большая семья, одиннадцать детей: шесть братьев и пять сестер .
  7. Антон Павлович Чехов написал пьесу «Три сестры». 
  8. Боюсь, что завтра у меня совсем не будет времени.
  9. Ты помнишь, что произошло в конце романа Лева Николаевича Толстого «Анна Каренина»?
  10. Уровень жизни повысился на ноль целых процентов.
  11. Что я могу сделать для тебя, самого дорогого человека
  12. За этот закон проголосовали все депутаты Гасдумы за исключением  депутата Иваного

Posted in Պատմություն 8

Սեպտեմբերի 30-հոկտեմբերի 6-ը (առաջադրանք 1)

Լուսավորականության դարաշրջանը/Համաշխարհային պատմություն ,էջ 18-23 , պատասխանել հարցերին/

Տանը

1.Լուսավորական գաղափարների խոշոր ներկայացուցիչներից է Ջոն Լոկը: Փիլիսոփա Ջոն Լոկը ծնվել է 1632թ.-ի օգոստոսի 29-ին Ռինգթոնում (Անգլիա): Նրա գաղափարները մեծ ազդություն են թողել էպիստեմոլոգիայի և քաղաքական փիլիսոփայության զարգացման վրա: Լայնորեն ճանաչված է որպես Լուսավորչական դարաշրջանի ազդեցիկ մտածողներից մեկը: Լոկի նամակներն ազդեցություն են թողել Վոլտերի և Ռուսսոյի, շոտլանդացի մտածողների և ամերիկյան հեղափոխականների վրա: Լոկի փիլիսոփայության մեջ կարելի է առանձնացնել վեց հիմնական դրույթ; Օգտվելով նշված հղումից՝ ընտրիր երեք դրույթ, կարդալուց հետո հիմնավորիր քեզ դուր եկած հատվածները: Ջոն Լոկ https://www.dasaran.am/apps/wiki/view/id/3728

1. Մեր ողջ իմացությունը ձեռքբերովի է: Մարդկային հոգին մաքուր տախտակ է (tabula rasa), որի վրա կյանքի ընթացքում դրոշմվում են գաղափարներն՝ ըստ յուրաքանչյուրի փորձի:

Ես այս դրույթից կարդալովհասկանում եմոր սեփական փորձից ելնելովքեզ մոտ կարող ենառաջանալ նոր գաղափարներ:

2. Գաղափարները ծագում են արտաքին զգայությունից և ներքին ռեֆլեքսներից: Մեր զգացմունքներն ու կրքերը ևս մարդու վրա ազդում են միայն որպես գաղափար:

Ես այս դրույթը կարդալովհասկանում եմոր մենք մեր նույնհիմնական գործողություններիռեֆլեքսների շնորհիվամեն անգամ կրկնելով նույնըբացահայտումընկալում ենք նորգաղափարներ:

3. Մարդու հոգու մեջ ներթափանցող ամեն մի ընկալում գաղափար է:

Ես այս դրույթը կարդալովհասկանում եմոր մարդն ինչ տեսնում էինչ հասկանում էդագաղափար է կամ ինչոր մեկի գաղափարի արդյունքը:

2.Լոկի քաղաքական հայացքները կարդալուց հետո փորձիր զուգահեռներ անցկացնել արդի ժամանակաշրջանի հետ, գրի քո կարծիքը։/գրավոր/
Մարդու բնական վիճակը լիակատար ազատությունն ու հավասարությանն է իր կյանքի և ունեցվածքի տնօրինման պայմաններում։ Դա խաղաղության և բարյացակամության վիճակ է։ Բնության օրենքը ցուցում է խաղաղություն և անվտանգություն։
Քաղաքացիական հասարակության և իրավական ժողովրդավարական պետության տեսաբան է՝ թագավորի և ազնվականության օրենքի առջև հաշվետու լինելու կողմնակից։
Պետությունը ստեղծված է բնական իրավունքների (ազատություն, հավասարություն, ունեցվածք) և օրենքների (խաղաղություն և անվտանգություն) երաշխավորման համար, այն չպետք է ոտնձգություն անի այդ իրավունքների վրա, պետք է այնպես կազմակերպվի, որպեսզի բնական իրավունքները հուսալի կերպով երաշխավորվեն։

Ըստ Լոկի ՝ գիտելիքները մարդկության զարգացման նախապայմանն ենՆա կարծում էրոր բոլորմարդիկ էլ ազատ ենհավասարանկախԵս համաձայն եմ այս մտքի հետբայց կարծում եմորայժմ այս ամենի հակապատկերն էմարդիկ հավասար չենորովհետև հասարակությունը ունիերկու հիմնական խումբ ՝ հարուստներ և աղքատներԵս համաձայն եմ այն մտքի հետոր ըստԼոկիմարդու բնական վիճակը լիակատար ազատությունն ու հավասարությանն է իր կյանքի ևունեցվածքի տնօրինման պայմաններում։ Դա խաղաղության և բարյացակամության վիճակ է։Մարդիկ միայն իրենց լիակատար զգալու դեպքում դրսևորում են խաղաղություն ևբարյացակամություն

3․ Ֆրանսիական լուսավորականներ Շարլ Մոնտեսքյու, Ժան-Ժակ Ռուսո /Էմիլ կամ դաստիարակության մասին/, Մարի Ֆրանսուա Վոլտեր

ա.Գրիր տաս կետից բաղկացած  քո տեսակետը դաստիարակության մասին։

  1. Մարդը պետք է լինի կրթվածգրագետ և քաղաքակիրթ
  2. Պետք է լիենել սիրալիրսիրողհարգող
  3. Պետք է հաճախ ժպտալ
  4. Պետք է լինել միաժամանակ և՛ համեստև՛շփվող
  5. Պետք է օգնել նրանցովքեր ունեն օգնության կարիք
  6. Պետք է բարություն անելլինել բարի

բ. Այս հղումից օգտվելուց հետո ներկայացրու Ժան- Ժակ Ռուսոյի մոտեցումը դաստիարակությանը, արդյոք համապատասխանում է քո պատկերացրած տեսակետին։/հիմնավորիր գրավոր/

ՈՎ ԱՆՈՒՄ Է ԱՅՆ, ԻՆՉ ՑԱՆԿԱՆՈՒՄ Է, ԵՐՋԱՆԻԿ Է

Ես համաձայն եմ այս մտքի հետ: Յուրաքանչյուր ոք ունի երջանկության իր բանաձևը, և ամեն մարդ ապրելով իր կյանքն այնպես, ինչպես ուզում է, ինչպես պատկերացնում է, երջանկանում է:

Այստեղ հիմնականում ասվում էոր պետք չէ երեխային ստիպել ինչոր բան անել։ Ամեն մարդպետք է անի և զբաղվի նրանովինչը նրան հետաքրքիր է:

4.Շառլ Մոնտեսքյու. ստորև տեղադրված նյութին ծանոթանալուց հետո, 3-5 նախադասությամբ հայտնիր քո տեսակետը/գրավոր:
Մոնտեսքյոյի՝ պատմության մասին փիլիսոփայությունը նվազագույնի էր հասցնում անհատների և իրադարձությունների դերը։ “Խորհրդածություններ հռոմեացիների ծաղկման և անկման պատճառների մասին” գրքում “յուրաքանչյուր պատմական իրադարձություն տեղի է ունեցել մի հիմնական շարժման հետևանքով” տեսակետը նա մեկնաբանում էր այսպես. Պատահականությունը չի կառավարում աշխարհը։ Հարցրեք հռոմեացիներին, որոնք ունենում էին իրար հաջորդող հաջողություններ, արդյոք առաջնորդվել են որևէ հստակ պլանով, կամ իրար հաջորդող վայրիվերումներ, որոնք հետևել են մեկը մյուսին։ Յուրաքանչյուր միապետության մեջ գոյություն ունեն ընդհանուր պատճառներ՝ բարոյական և ֆիզիկական, որոնք բարձրացնում, հաստատում կամ այն հավասարեցնում են հողին։ Բոլոր միջադեպերը կառավարվում են այս պատճառներով։ Եվ եթե մի պատերազմում պատահականությունը, որը որոշակի պատճառ է, պետությունը ավերածության է հասցրել, ինչ- որ հիմանական պատճառ կարևոր է դարձրել պետության կործանվելը որևէ պատերազմի պատճառով։ Միով բանիվ՝ հիմնական միտումը առաջանում է այդ բոլոր միջադեպերից։ Հանրապետությունից դեպի կայսրություն անցում կատարելը քննարկելիս նա առաջարկում է այն տեսակետը, որ եթե Կեսարը և Պոմպեոսը չփորձեին զավթել Հանրապետության կառավարումը, ապա մյուսները ավելի կմեծանային իրենց տեղերում։ Պատճառը ոչ թե Կեսարի և Պոմպեոսի ձգտումն է, այլ ընդհանրապես մարդկային ձգտումն է։

Ես համաձայն եմ այն մտքի հետոր պատահականությունը չի ղեկավարում աշխարհըՊատահական ոչինչ չի լինումՄարդիկ ձգտում են ինչոր բանիև եթե դա լինում է ավելի շուտքան դու սպասում էիրապադա լինում է միայն նրա համարորովհետև դու պայքարելաշխատելես դրան հասնելու համարԵվ դա լինում է նրա համարոր հաջորդ ձգտումիդ հասնելու համարավելի շատ պայքարես ու աշխատես:

5․ Հյուսիսային Ամերիկա-Բենջամին ՖրանկլինԹոմաս Ջեֆերսոն:Ներկայացրու առանձին -առանձին , համեմատիր իրենց հայացքները:

Թոմաս Ջեֆերսոննստացել է բազմակողմանի կրթությունխորապես ուսումնասիրել է Ջոն Լոկի,Շառլ ՄոնտեսքյուիԺանԺակ Ռուսսոյի և ուրիշների աշխատությունները: 1769–74 թթին եղել էՎիրջինիայի նահանգի Օրենսդրական ժողովի պատգամավոր: 1775 թին ընտրվել է Անգլիայիցհյուսիսամերիկյան գաղութների անկախացման որոշում ընդունած Մայրցամաքային կոնգրեսիպատգամավոր: 1776 թին պատրաստել է Անկախության հռչակագիրըորը Կոնգրեսն ընդունել էնույն տարվա հուլիսի 4-ին (այդ օրն ԱՄՆում նշվում է որպես երկրի անկախության օր), և ԱՄՆնանկախացել է ԱնգլիայիցԿարլ Մարքսն այն անվանել է «մարդու իրավունքների առաջինհռչակագիր»: Ջեֆերսոնը մասնակցել է Վիրջինիայի հասարակական կարգի ժողովրդավարացմանգործընթացին: 1786 թին նա առաջարկել է օրենքի նախագիծ՝ կրոնական ազատության մասին,համաձայն որի՝ անգլիկան եկեղեցին զրկվել է պետական կրոնի արտոնություններիցիսկ ԱՄՆի1787 թի 2-րդ սահմանադրությամբ՝ եկեղեցին անջատվել է պետությունից:  1779–81 թթինՋեֆերսոնն ընտրվել է Վիրջինիայի նահանգապետ: 1785–89 թթին դեսպանորդ էր Փարիզումեղելէ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ականատեսն ու համակիրը: 1790–93 թթին ՋորջՎաշինգտոնի առաջին կառավարության պետական քարտուղարն էրվարել է հեղափոխականՖրանսիային քաղաքականդիվանագիտական և նյութական օգնություն ցուցաբերելուքաղաքականություն: 1796 թին Ջոն Ադամսի կառավարության փոխնախագահն էր, 1801–09 թթին՝ ԱՄՆի նախագահըՎարել է չափավոր քաղաքականությունվերացրել է իր նախորդիհետադիմական օրենքներըկրճատել բանակն ու նավատորմըպետական ապարատը: 1803 թինՖրանսիայից գնել է Լուիզիանայի նահանգըինչպես նաև դիվանագիտական հարաբերություններհաստատել Ռուսաստանի հետ (1808–09 թթ.): 1809 թին Ջեֆերսոնը հեռացել է քաղաքականկյանքից ու զբաղվել գիտական աշխատանքով: 1819 թին հիմնադրել է Վիրջինիայիհամալսարանըորը գլխավորել է մինչև կյանքի վերջըՋեֆերսոնը XVIII դարիԼուսավորականության ձախ հեղափոխական թևի ականավոր ներկայացուցիչներից է,հասարակական հարաբերություններում ընդունել է բնական իրավունքի տեսությունըԿարծումէրոր մարդիկ ծնվում են իրավահավասարպետություններն ստեղծվում են մարդկանց «կյանքիազատության և երջանկության ձգտման» անկապտելի իրավունքն ապահովելու համար: 1796 թինՋեֆերսոնն ընտրվել է Ամերիկայի փիլիսոփայական ընկերության նախագահԶբաղվել է նաևլեզվաբանությանբուսաբանությանաշխարհագրությանազգագրության և այլ հարցերով,հատկապես ճարտարապետությամբՄասնակցել է Վաշինգտոնի հատակագծման ու ԱՄՆիԿապիտոլիումի նախագծման աշխատանքներինՆախագծել է մի շարք հասարակական շենքեր ուառանձնատներ Վիրջինիայումհայտնի են Մոնտիչելլոյի նրա առանձնատունը ՇառլոտսվիլիմերձակայքումՌիչմոնդի ԿապիտոլիումըՎիրջինիայի համալսարանը Շառլոտսվիլում ևայլնՋեֆերսոնի գրքերի հավաքածուի հիման վրա ստեղծվել է ԱՄՆի Կոնգրեսի գրադարանը:

Բենջամին Ֆրանկլինըքաղաքական գործիչդիվանագետգիտնականգյուտարարլրագրող,հրատարակիչ ևմասոն է։ ԱՄՆ անկախության պատերազմի առաջնորդներից մեկն է։ ԱՄՆՊետական Մեծ Կնիքի դիզայնի հեղինակներից է։ Առաջին ամերիկացին էով դարձել էՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի օտարերկրացի անդամ։

Բենջամին Ֆրանկլինը միակն է «հիմնարար հայրերից», ով դրել է իր ստորագրությունը բոլոր երեքկարևորագույն պատմական փաստաթղթերումորոնք ընկած են ԱՄՆ՝ որպես անկախ պետությանձևավորման հիմքում՝ ԱՄՆ անկախության հռչակագիրԱՄՆ Սահմանադրությունև Փարիզյաներկրորդ հաշտության պայմանագիր (1783 թ.), որով պաշտոնապես ավարտվեց ՀյուսիսայինԱմերիկայում 13 բրիտանական գաղութների՝ Մեծ Բրիտանիայից անկախության համարպատերազմը։ Բենջամին Ֆրանկլինի դիմանկարը պատկերված է ԱՄՆԴաշնային պահուստներիհամակարգի 100 դոլարանոց թղթադրամի վրա 1914 թվականից։

Ֆրանսիացի հեղափոխականՄաքսիմիլիեն ՌոբեսպիեռըՖրանկլինին հասցեագրված նամակումնրան անվանել է «աշխարհի ամենահանրահայտ գիտնականը»:

6.Լուսավորական շարժումը- ամփոփիր մեկ նախադասությամբ;Լուսավորականությունը սոցիալական, գաղափարական շարժում է, որը պայքարում է ֆեոդալիզմի, կաթոլիկական եկեղեցու դեմ, բարձրացնում գիտության և գիտելիքի դերը հասարակության մեջ։