Posted in English

How i spend my independence day

I honestly did nothing interesting just my daily routine and then i climbed a mountain that was fun and fresh but i cant feel my legs. I went to “Հավուց Թառ” i met new people and had a fun time after that i came home and starting watching squid games which i recommend real quick let me tell you what squid games is about this kdrama is about a man meeting a person who told him that he will give him money because he is in big debt and they offer him to play a game and if he wins he will get a cash prize little its a killing game . I honestly love this show tho i havnt finished it yet i love it. Anyways back to what i did i was watching this show while drawing and then we had a family movie night where we watched mulan again. and thats how my independence day went

Posted in Գրականություն 10

Վահան Թոթովենց « կյանքը հին հռովմեական ճանապարհի վրա»

Վահան Թոթովենց կյանքը հին հռովմեական ճանապարհի վրա

Ստեղծագործության մեջ հեղինակը ներկայացրել էր Արևմտյան Հայաստանի գավառական մի քաղաքի կյանքի մասին, որտեղ մարդիկ ապրում էին լավ և սովորական կյանքով: Հեղինակը պատմում էր այդ քաղաքում ապրողների, տիրող իրավիճակի, առավելությունների ու թերությունների և մարդկանց դրսևորվող կերպարների մասին: Ստեղծագործությունում պարզ ներկայացվում էր, թե ինչպես են մարդիկ ապրում այդ քաղաքում, ինչ խնդիրներ ու խոչընդոտներ ունեն ու ինչի մասին են երազում: Ինձ այս ստեղծագործությունը շատ դուր եկավ, քանի որ այստեղ հիմնականում խոսվում էր մարդկանց կյանքի առավելությունների ու դժվարությունների մասին: Ինձ այս ստեղծագործությունները նաև դուր եկավ նրանով, որ հեղինակը փորձում էր ինչ- որ չափով լուծել քաղաքում ապրող մարդկանց խնդիրները: Ինձ առավել շատ դուր եկավ ստեղծագործության մեջ հեղինակի մոր կերպարը: Հեղինակի մայրը իր տեսակով քաջ և ուժեղ կին էր: Ստեղծագործությունում հենց պատահած և կատարված դեպքերով էր այդ կինը դարձել քաջ և ուժեղ: Կնոջ կյանքում կային դժվարություններ, բայց նա կարողանում էր հաղթահարել դրանք ՝ իր քաջ և ուժեղ հոգով:

Posted in Գրականություն 10

«Ներման աղոթքը» Վահան Թոթովենց

«Ներման աղոթքը» Վահան Թոթովենց

Այս ստեղծագործությունը պատմում էր այն մասին, որ կար մի տղա, որի մայրը շատ աստվածավախ էր: Նա տղային իր հետ տանում էր աղոտքի: Մի օր երբ տղան իր մոր հետ գնացել էր եկեղեցի աղոթելու, նրա մայրը խնձորներ բերեց և տղան երկու խնձոր գողացավ: Նա այդ խնձորները տարավ և տվեց մի աղջկա, որը սովորում էր իրենց դպրոցում: Նա համբուրեց աղջկան: Հետո նրա մայրը իմացավ դրա մասին և տարավ տղային ՝ մեղքերի թողություն անելու: Տղան այդ ժամանակ սկսեց լաց լինել, մայրը մտածելով, թե տղան լացում է գողություն անելու համար, սկսեց սփոփել նրան, բայց տղան լաց էր լինում նրա համար, որ այդ աղջիկը պետք է գնա: Իմ կարծիքով տղան պետք է չգողանար այդ խնձորները, անկախ ամեն ինչից, քանի որ գողությունը լավ բան չէ: Նույնիսկ, եթե այդ աղջիկը լքել էր նրան, նա չպետք է գողանար խնձորները: Ստեղծագործության ասելիքը այն էր, որ պետք չէ գողանալ ինչ- որ բան, նույնիսկ, եթե Ձեր սիրած էակը լքել է Ձեզ

Posted in Գրականություն 10

Վահան Թոթովենց

Հայ արձակագիր, դրամատուրգ և բանաստեղծ Վահան Թոթովենցը ծնվել է 1889 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Օսմանյան Թուրքիայի Խարբերդ գավառի Մեզրե քաղաքի Խարբերդի գյուղում։ Ավարտել է Խարբերդի Ազգային կեդրոնական վարժարանը (1907 թվականին)՝ աշակերտելով Հ. Թլկատինցուն և Ռ. Զարդարյանին։1907թ.-ին Զմյուռնիայի «Արևելյան մամուլ»-ում լույս է տեսել նրա առաջին «Արտոսրի կալյակներ» բանաստեղծությունը։ 1908թ.-ին Թոթովենցը մեկնել է Կ.Պոլիս, հրատարակել իր առաջին գրքույկը՝ «Ավերակ»-ը, 1909թ.-ին՝ «Սրինգ»-ը։ 1909թ.-ին Թոթովենցը մեկնել է Փարիզ, ապա Նյու Յորք: 1912թ.-ին ընդունվել Վիսկոնսընի համալսարանը, հետևել գրականության, պատմության և փիլիսոփայության դասընթացներին, սովորել է անգլերեն, ֆրանսերեն, ուսումնասիրել համաշխարհային դասական գրականությունը։  1915թ.-ին մասնակցել է կամավորական շարժմանը, կռվել է Վանում և Էրզրումում։ Հովհաննես Թումանյանի հետ հասարակական լայն գործունեություն է ծավալել, օգնել գաղթականներին։ 1917-1918թթ.-ին Թիֆլիսում խմբագրել է «Հայաստան» թերթը, մասնակցել Անդրկովկասի, Կ. Պոլսի և հայաշատ այլ վայրերի մշակութային կյանքին։ 1916-1920թթ.-ին հրատարակել է «Իմ հորաքույրը» (1916թ.), «Տոնոն» (1917թ.) վիպակները, «Ողբ անմահության» (1916թ.), «Արևելք» (1918թ.) պոեմները, «Դոկտոր Բուրբոնյան» (1918թ.) երգիծական վեպը, արձակ բանաստեղծություններ, բանասիրական ու գրականագիտական հոդվածներ, որոնց մեջ արտահայտված է Թոթովենցի մտահոգությունը հայ ժողովրդի ազգային-քաղաքական ճակատագրի վերաբերյալ։  Դաշնակցության տիրապետությունից հիասթափված՝ 1920թ.-ի մայիսին Թոթովենցը թողել է Կովկասը, մեկնել Կ. Պոլիս։ Իր ինքնակենսագրականում Թոթովենցը գրել է. «Ապրեցի այնտեղ ընդամենը մի քանի ամիս և ճանապարհ ընկա դեպի Հարավային Եվրոպայի կախարդական ափերը՝ Արշիպելագոսի կղզիներ»։ 1920թ.-ի դեկտեմբերին մեծ ոգևորությամբ ընդունել է Հայաստանում սովետական կարգերի հաստատման լուրը։ 1922թ.-ին վերադարձել է Սովետական Հայաստան։ Կ. Պոլսում հրատարակել է «Փոթորիկին մեջ» (1922թ.) վեպը, որում անդրադարձել է համաշխարհային պատմական մեծ իրադարձությանը՝ հեղափոխության հաղթանակին։ 1923թ.-ին Երևանում խմբագրել է «Շեշտ» երգիծական ամսագիրը, 1924-1926թթ.-ին աշխատել է Երևանի համալսարանում, «Սովետական Հայաստան» թերթի խմբագրությունում։ Այս շրջանում են հրատարակվել նրա «Մահվան բատալիոն» (1923թ.), «Պողպատի ճաշ» (1924թ.), «Նոր Բյուզանդիոն» (1925թ.), «Սասմա ծռեր» (1925թ.), «Հրդեհ» (1927թ.) դրամատիկական երկերը, վիպակներ, բազմաթիվ ակնարկներ, պատմվածքներ, հոդվածներ։ «Նոր Բյուզանդիոն» դրաման արժանացել է համամիութենական մրցանակի։ 1934թ.-ին Մոսկվայում մասնակցել է սովետական գրողների I համագումարին։  1929-1936թթ. Թոթովենցի ստեղծագործական կյանքի առավել արգասավոր շրջանն է: Այդ շրջանում լույս է տեսնում «Ամերիկա» (1929թ.) պատմվածաշարը։ Թոթովենցի լավագույն գործերից են «Կյանքը հին Հռովմեական ճանապարհի վրա» (1933թ.) վեպը, «Հրկիզված թղթեր» (1934թ.), «Հովնաթան որդի Երեմիայի» (1934թ.) վիպակները և այլն։ Մահացել է 1938 թվականին։

Posted in հայոց լեզու10

Խոսքի մշակույթ

Առաջադրանքներ


1. Որո՞նք են լեզվի հիմնական հատկանիշները:

Նրանք են: 1. կամայական, 2. արդյունավետ, 3. ստեղծագործական, 4.համակարգված,6. վոկալ, 7.սոցիալական,8. ոչ բնազդային և 9.պայմանական.


2. Ինչպիսի՞ն է աշխարհի լեզուների պատկերն ըստ ծագման, տարածվածության, պետական կարգավիճակի: Ի՞նչ է նշանակում մեռած լեզու:

Ըստ տարածվածության առաջին շարքերում են չինարենը (1,2 մլրդ), անգլերենը (1,1 մլրդ), իսպաներենը (0,5 մլրդ), ռուսերենը(260 մլն): Հայերենը դասվում է առաջին հարյուր լեզուների շարքին (9-10մլն): Ըստ այն հատկանիշի, թե լեզուներից որը քանի երկրում պետական կարգավիճակ ունի, պատկերը հետևյալն է. միայնակ կամ տեղական լեզուների հետ միաժամանակ պետական կարգավիճակ ունեն ֆրանսերենը (27 երկրում), արաբերենը (23), անգլերենը (20), իսպաներենը (19), ռուսերենը (7), չինարենը (3) են: Հայերենը պետական լեզու է 2 երկրում` Հայաստանի Հանրապետությունում և Արցախի Հանրապետությունում: Պետական կարգավիճակ ունեն 116 լեզուներ:

Մեռած լեզուները այն լեզուներ են, որն այլևս առօրյա օգտագործման մեջ չէ, ինչպես օրինակ լատիներենը:


3. Թվե՛ք մի քանի լեզուներ, որոնց հետ հայերենը ցեղակցական կապ ունի:

հայերենը պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքին:


4. Ի՞նչ տարբերություններ կան գրական ու խոսակցական լեզուների և բարբառների միջև:

Գրական հայերենը մշակման ենթարկված, կանոնարկված լեզվի տարբերակն է։

Խոսակցական լեզուն մեր ամեն օրիա խոսակցելձև նէ։

Բարբառները լեզվի տարածքային տարբերակներ են և սպասարկում են հասարակության որոշակի հատվածների: Յուրաքանչյուր բարբառի բնորոշ են հնչյունական, բառային և քերականական առանձնահատկություններ, որոնցով էլ այն ինքնուրույնություն է դրսևորում և տարբերվում է մյուս բարբառներից ու գրական լեզվից:

Posted in իսպաներեն

En casa

  1. soy-eres-como-y tú

    A. Hola, ¿cómo te llamas?
    B. AniI, ¿y tu?
    A. Safiya.
    B. ¿Eres francesa?
    A. No, soy nigeriana. ¿y tu?
    B. Yo soy paquistaní.

2. pero — en -esta- glacias — dónde

Pablo: María, míra, esta es Susanne.
Maria: Hola, Susanne, ¿qué tal?
Susanne: Bien, gracias.
Maria: ¿De donde eres?
Susanne: Soy francesa, pero ahora
vivo en Madrid.


3. presento — glacias — buenos — encantada

Alvarez: Buenos días, Rosa
Rosa: Buenos dias senor Alvarez.
Álvarnez: Mire, le presento a la nueva directora, Marta Rodriguez.
Rosa: Encantada de conocerla, Marta.
Marta: Gracias igualmente

4. 913 567 826: nueve, uno, tres; cinco, seis, siete; ocho, dos, seis.

b. 925 073 941: nueve, dos, cinco; cero, siete, tres; nueve, cuatro, uno.
c.626 254 685: seis, dos, seis; dos, cinco, cuatro; seis, ocho, cinco.
d.620 654 392: seis, dos, cero; seis cinco, cuatro; tres, nueve, dos.
e. 953 981 856: nueve, cinco, tres; nueve, ocho, uno; ocho, cinco, seis.

Posted in հայոց լեզու10, Թարգմանություն

Queen

Queen- ը բրիտանական ռոք խումբ է, որը ձևավորվել է Լոնդոնում 1970 թվականին: Նրանց դասական կազմն էին Ֆրեդի Մերկուրին (գլխավոր վոկալ, դաշնամուր), Բրայան Մեյը (կիթառ, վոկալ), Ռոջեր Թեյլորը (հարվածային գործիքներ, վոկալ) և Deոն Դիքոնը (բաս): Նրանց ամենավաղ ստեղծագործությունների վրա ազդել են պրոգրեսիվ ռոքը, հարդ-ռոքը և ծանր մետաղը, սակայն խումբն աստիճանաբար ձեռնարկեց ավելի սովորական և ռադիոընկերական ստեղծագործություններ ՝ ներառելով հետագա ոճեր, ինչպիսիք են արենա-ռոքը և փոփ-ռոքը:

Մինչ Queen- ի ստեղծումը, Մեյը և Թեյլորը միասին նվագել էին Smile խմբում: Մերկուրին ժպիտի երկրպագու էր և խրախուսում էր նրանց փորձարկել ավելի մշակված բեմի և ձայնագրման տեխնիկան: Նա միացավ 1970 -ին և առաջարկեց «Թագուհի» անունը: Deacon- ը հավաքագրվել է 1971 թվականի փետրվարին, նախքան խումբը թողարկեց իրենց համանուն դեբյուտային ալբոմը 1973 թվականին: Queen- ն առաջին անգամ հայտնվեց Մեծ Բրիտանիայում իրենց երկրորդ ալբոմով ՝ Queen II- ով, 1974 թվականին: Sheer Heart Attack ավելի ուշ այդ տարի և A Night at the Opera 1975- ում դրանք միջազգային հաջողություններ են: Վերջինս ներկայացրեց «Bohemian Rhapsody» երգը, որը 9 շաբաթ մնաց Մեծ Բրիտանիայի առաջին համարին և օգնեց ժողովրդականացնել երաժշտական ​​տեսահոլովակի ձևաչափը:

Խմբի 1977 թվականի News of the World ալբոմը պարունակում էր «We Will Rock You» և «We Are the Champions» երգերը, որոնք օրհներգ են դարձել սպորտային միջոցառումներին: 1980 -ականների սկզբին Queen- ը աշխարհի ամենամեծ մարզադաշտային ռոք խմբերից էր: The Game- ից «Another One Bites the Dust»-ը (1980) դարձավ նրանց ամենավաճառվող սինգլը, մինչդեռ նրանց 1981 թվականի Greatest Hits հավաքածու ալբոմը Միացյալ Թագավորությունում ամենավաճառվող ալբոմն է և ԱՄՆ-ում ինն անգամ պլատինե հավաստագիր է ստացել: 1985 -ի Live Aid համերգին նրանց ելույթը տարբեր հրատարակությունների կողմից դասվում է ռոքի պատմության մեջ ամենամեծերի շարքին: 1986 -ի օգոստոսին Մերկուրին Queen- ի հետ վերջին ելույթն ունեցավ Անգլիայի Քնեբվորթ քաղաքում: 1991 -ին նա մահացավ բրոնխոպնևմոնիայից (ՁԻԱՀ -ի բարդություն), և Սարկավագը թոշակի անցավ 1997 -ին: 2004 թ. -ից Մեյը և Թեյլորը «Queen +» անվան տակ շրջագայեցին վոկալիստներ Փոլ Ռոջերսի և Ադամ Լամբերտի հետ:

Queen- ը ժողովրդական մշակույթի գլոբալ ներկայություն է ավելի քան չորս տասնամյակ: Նրանց ռեկորդային վաճառքների գնահատականները տատանվում են 170 միլիոնից մինչև 300 միլիոնի սահմաններում, ինչը նրանց դարձնում է աշխարհի ամենավաճառվող երաժշտական ​​արտիստներից մեկը: 1990 թվականին Քուին ստացավ Բրիտ մրցանակը Բրիտանական երաժշտության մեջ ունեցած նշանակալի ավանդի համար: Նրանք 2001 թվականին ընդգրկվեցին Ռոքնռոլի փառքի սրահում, և հիթ -սինգլներ կազմած յուրաքանչյուր անդամի հետ միասին չորսն էլ 2003 թվականին ընդգրկվեցին երգերի հեղինակների փառքի սրահում: 2005 թվականին նրանք ստացան Ivor Novello մրցանակը բրիտանացիներից `« Երգերի լավագույն հավաքածուի համար »: Երգերի, կոմպոզիտորների և հեղինակների ակադեմիա, և 2018 -ին նրանց հանձնվեց Գրեմմիի կյանքի նվաճում մրցանակը:
Queen- ը կրկին իմ ամենասիրելի խմբերից է: Ես այնտեղ շատ եմ սիրում երաժշտությունն ու երաժշտությունը, և ես շատ վրդովվեցի, երբ Ֆրեդիը մահացավ, բայց նա լեգենդ է երաժշտական ​​արդյունաբերության մեջ, և ես միշտ նրան կնայեմ:
Posted in Հասարակագիտություն

Իսլամ

Իսլամը քրիստոնեությունից հետո աշխարհում երկրորդ ամենամեծ կրոնն է ՝ աշխարհում շուրջ 1,8 միլիարդ մահմեդական: Թեև դրա արմատները հետ են գնում, գիտնականները, որպես կանոն, իսլամի ստեղծումը թվագրում են 7 -րդ դարով ՝ այն դարձնելով աշխարհի ամենամեծ կրոններից ամենաերիտասարդը: Իսլամը սկիզբ է առել Մեքքայում, ժամանակակից Սաուդյան Արաբիայում, Մուհամմեդ մարգարեի կյանքի օրոք: Այսօր հավատքը արագորեն տարածվում է ամբողջ աշխարհում:


Իսլամական փաստեր


1. «Իսլամ» բառը նշանակում է «ենթարկվել Աստծո կամքին»:

2. Իսլամի հետևորդները կոչվում են մահմեդականներ:

3. Մուսուլմանները միաստված են և երկրպագում են մեկ, ամենագետ Աստծուն, ով արաբերեն հայտնի է որպես Ալլահ:

4. Իսլամի հետևորդները նպատակ ունեն ապրել լիակատար հնազանդության կյանք Ալլահին: Նրանք հավատում են, որ ոչինչ չի կարող լինել առանց Ալլահի թույլտվության, բայց մարդիկ ազատ կամք ունեն:

5. Իսլամը սովորեցնում է, որ Ալլահի խոսքը հայտնվեց Մուհամեդ մարգարեին Գաբրիել հրեշտակի միջոցով:

6. Մուսուլմանները կարծում են, որ մի քանի մարգարեներ ուղարկվել են Ալլահի օրենքը ուսուցանելու համար: Նրանք հարգում են հրեաների և քրիստոնյաների նույն մարգարեներին, ներառյալ Աբրահամին, Մովսեսին, Նոյին և Հիսուսին: Մուսուլմանները պնդում են, որ Մուհամեդը վերջին մարգարեն էր:

7. Մզկիթներն այն վայրերն են, որտեղ մուսուլմանները երկրպագում են:

8. Որոշ իսլամական սուրբ վայրեր ներառում են Մեքքայում գտնվող Քաաբայի սրբավայրը, Երուսաղեմում Ալ-Աքսա մզկիթը և Մեդինայում Մուհամեդ մարգարեի մզկիթը:

9. The ուրանը (կամ Koուրանը) իսլամի գլխավոր սուրբ տեքստն է: Հադիսը ևս մեկ կարևոր գիրք է: Մուսուլմանները նաև հարգանքով են վերաբերվում հրեա-քրիստոնեական Աստվածաշնչի որոշ նյութերին:

10. Հետևողները երկրպագում են Ալլահին ՝ աղոթելով և կարդալով Quranուրանը: Նրանք հավատում են, որ լինելու է դատաստանի օր, և կյանք մահից հետո:

11. Իսլամի հիմնական գաղափարն է «ջիհադը», որը նշանակում է «պայքար»: Թեև տերմինը բացասաբար է օգտագործվել հիմնական մշակույթում, մահմեդականները կարծում են, որ դա վերաբերում է իրենց հավատքը պաշտպանելու ներքին և արտաքին ջանքերին: Թեև դա հազվադեպ է, բայց դա կարող է ներառել ռազմական ջիհադը, եթե անհրաժեշտ է «արդար պատերազմ»:



Մուհամեդ

Մուհամմեդ մարգարեն, երբեմն Մուհամմեդ կամ Մուհամեդ, ծնվել է Սաուդյան Արաբիայի Մեքքա քաղաքում, մ.թ. 570 թ.

Ըստ իսլամական տեքստերի և ավանդույթի ՝ Գաբրիել անունով հրեշտակն այցելեց Մուհամմադին մեր թվարկության 610 թվականին, երբ նա մեդիտացիա էր անում քարանձավում: Հրեշտակը հրամայեց Մուհամմադին կարդալ Ալլահի խոսքերը:

Մուսուլմանները կարծում են, որ Մուհամեդը շարունակել է հայտնություններ ստանալ Ալլահից իր ողջ կյանքի ընթացքում:

Մոտ 613 թվականից սկսած ՝ Մուհամեդը Մեքքայում սկսեց քարոզել իր ստացած հաղորդագրությունները: Նա ուսուցանում էր, որ Ալլահից բացի ուրիշ Աստված չկա, և որ մահմեդականները պետք է իրենց կյանքը նվիրեն այս Աստծուն:



Հիջրա

622 թվականին Մուհամեդը Մեքքայից Մեդինա մեկնեց իր կողմնակիցների հետ: Այս ճանապարհորդությունը հայտնի դարձավ որպես Հիջրա (գրված է նաև Հեգիրա կամ Հիջրա), և նշում է իսլամական օրացույցի սկիզբը:

Մոտ յոթ տարի անց Մուհամեդը և նրա բազմաթիվ հետևորդները վերադարձան Մեքքա և գրավեցին տարածաշրջանը: Նա շարունակում էր քարոզել մինչև իր մահը ՝ 632 թ.:


Աբու Բաքր

Մուհամմադի մահից հետո իսլամը սկսեց արագ տարածվել: Մի շարք առաջնորդներ, որոնք հայտնի են որպես խալիֆներ, դարձան Մուհամմեդի իրավահաջորդները: Առաջնորդության այս համակարգը, որը ղեկավարում էր մահմեդական տիրակալը, հայտնի դարձավ որպես խալիֆայություն:

Առաջին խալիֆը Աբու Բաքրն էր ՝ Մուհամեդի աները և մտերիմ ընկերը:

Աբու Բաքրը մահացավ ընտրվելուց մոտ երկու տարի անց, և 634 թվականին նրան փոխարինեց խալիֆ Ումարը ՝ Մուհամեդի մեկ այլ աները:


Խալիֆայության համակարգ

Երբ Ումարը սպանվեց խալիֆ անվանվելուց վեց տարի անց, այդ դերը ստանձնեց Մուհամեդի փեսան ՝ Օսմանը:

Ութմանը նույնպես սպանվեց, և Ալին ՝ Մուհամեդի զարմիկը և փեսան, ընտրվեց որպես հաջորդ խալիֆ:

Առաջին չորս խալիֆների օրոք արաբ մահմեդականները նվաճեցին Մերձավոր Արևելքի խոշոր շրջաններ, այդ թվում ՝ Սիրիան, Պաղեստինը, Իրանը և Իրաքը: Իսլամը տարածվեց նաև Եվրոպայում, Աֆրիկայում և Ասիայում:

Խալիֆայության համակարգը տևեց դարեր և ի վերջո վերածվեց Օսմանյան կայսրության, որը վերահսկում էր Մերձավոր Արևելքի խոշոր շրջանները մոտ 1517 թվականից մինչև 1917 թվականը, երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմը ավարտեց Օսմանյան թագավորությունը:


Սուննիներ և շիաներ

Երբ մահացավ Մուհամեդը, քննարկումներ ծավալվեցին, թե ով պետք է փոխարինի նրան որպես առաջնորդ: Սա հանգեցրեց իսլամի խզման, և ի հայտ եկան երկու հիմնական աղանդներ ՝ սուննիները և շիաները:

Սունիներն ամբողջ աշխարհում կազմում են մահմեդականների գրեթե 90 տոկոսը: Նրանք ընդունում են, որ առաջին չորս խալիֆաներն էին Մուհամեդի իրական իրավահաջորդները:

Շիա մահմեդականները կարծում են, որ միայն Ալի խալիֆն ու նրա սերունդներն են Մուհամեդի իրական իրավահաջորդները: Նրանք հերքում են առաջին երեք խալիֆաների օրինականությունը: Այսօր շիա մահմեդականները զգալի ներկայություն ունեն Իրանում, Իրաքում և Սիրիայում:


Իսլամի այլ տեսակներ

Այլ, ավելի փոքր մահմեդական դավանանքներ կան սուննի և շիա խմբերի ներսում: Դրանցից ոմանք ներառում են.

Վահաբիներ. Սա սուննիական աղանդը, որը բաղկացած է Սաուդյան Արաբիայի Թամիմ ցեղի անդամներից, հիմնադրվել է 18 -րդ դարում: Հետևողները հետևում են իսլամի չափազանց խիստ մեկնաբանությանը, որը ուսուցանել էր Մուհամմադ բին Աբդ ալ-Վահաբը:

Ալավիտ. Իսլամի շիական այս ձևը տարածված է Սիրիայում: Հետևողները նման համոզմունքներ ունեն Ալի խալիֆի մասին, բայց նաև նշում են քրիստոնեական և զրադաշտական ​​տոներ:

Իսլամի ազգ. Հիմնականում աֆրոամերիկյան, սուննի աղանդը հիմնադրվել է 1930-ականներին Միչիգանի Դետրոյթ քաղաքում:
Խարիջիտներ. Այս աղանդը դուրս եկավ շիաներից այն բանից հետո, երբ չհամաձայնվեցին, թե ինչպես ընտրել նոր առաջնորդ: Նրանք հայտնի են արմատական ​​ֆունդամենտալիզմով, իսկ այսօր կոչվում են Իբադիս:


Quran

Theուրանը (երբեմն գրվում է ’anուրան կամ ranուրան) համարվում է մահմեդականների շրջանում ամենակարևոր սուրբ գիրքը:

Այն պարունակում է որոշ հիմնական տեղեկություններ, որոնք գտնվում են եբրայերեն Աստվածաշնչում, ինչպես նաև հայտնություններ, որոնք տրվել են Մուհամմադին: Տեքստը համարվում է Աստծո սուրբ խոսքը և գերազանցում է նախորդ գրվածքներին:

Մուսուլմանների մեծ մասը կարծում է, որ Մուհամեդի դպիրները գրել են նրա խոսքերը, որոնք դարձել են ուրանը: (Ինքը ՝ Մուհամեդը, երբեք չի սովորեցրել կարդալ կամ գրել):

Գիրքը գրված է Ալլահի հետ որպես առաջին մարդ, որը Գաբրիելի միջոցով խոսում է Մուհամմադի հետ: Այն պարունակում է 114 գլուխ, որոնք կոչվում են սուրա:

Գիտնականները կարծում են, որ Quranուրանը կազմվել է Մուհամմադի մահից կարճ ժամանակ անց ՝ խալիֆ Աբու Բաքրի ղեկավարությամբ:


Իսլամական օրացույց

Իսլամական օրացույցը, որը նաև կոչվում է Հիջրայի օրացույց, լուսնային օրացույց է, որն օգտագործվում է իսլամական կրոնական երկրպագության մեջ: Օրացույցը սկսվել է մ.թ. 622 թվականին ՝ նշելով Մուհամմադի ճանապարհորդությունը Մեքքայից Մեդինա:

Իսլամական օրացույցը նշում է իսլամական տոների և տոնակատարությունների պատշաճ օրերը, ներառյալ ծոմապահության և աղոթքի շրջանը, որը հայտնի է որպես Ռամադան, որը տեղի է ունենում օրացույցի իններորդ ամսվա ընթացքում:

Posted in Պատմություն 10

Հայոց պատմություն․ Հայաստանի և հայերի մասին հնագույն գրավոր հիշատակությունները

Պատմություն

  • Ներկայացրե՛ք Հայաստանի և հայերի մասին հնագույն գրավոր հիշատակությունները:

Հայերի ծագման մասին պատմական և առասպելական տեղեկություններ են պահպանվել ոչ միայն հայ մատենագրության էջերում, այլ հունական, եբրայական, վրացական, արաբական և պարսկական գրավոր հուշարձաններում։

Հայկական ավանդությունը

Ստեղծվել է դեռևս վաղընջական ժամանակներում և մեզ հասել Մովսես Խորենացու Մովսես Խորենացի գրառմամբ: Ավանդության մեջ որոշակիորեն կարելի է առանձնացնել երկու շերտ: Առաջին` հնագույն շերտը ստեղծվել և գոյություն է ունեցել նախաքրիստոնեական ժամանակներում: Հնավանդ զրույցի համաձայն հայերը սերվել են աստվածազուն Հայկ նահապետից, որն առաջին արարչագործ աստվածների հսկա որդիներից էր: Քրիստոնեական ժամանակաշրջանում հայկական ավանդությունը ենթարկվում է ձևափոխության` հարմարեցվելով Աստվածաշնչի պատկերացումներին, որոնց համաձայն համաշխարհային ջրհեղեղից հետո ողջ մարդկությունը սկզբնավորվեց Նոյի երեք որդիներից՝ Հաբեթ, Քամ և Սեմ: Ըստ ավանդության նորացված, քրիստոնեացված տարբերակի Հայկ նահապետը համարվում է Հաբեթի ժառանգներից Թորգոմ նահապետի որդին. այդտեղից էլ միջնադարյան գրավոր աղբյուրներում Հայաստանին տրված <<Թորգոմա տուն>> և հայերին տրված <<Թորգոմյան ազգ>> անվանումները: Ավանդությունը պատմում է, որ Հայկն իր տոհմով պատերազմել է Միջագետքի բռնակալ Բելի դեմ, հաղթել նրան, և ի նշանավորումն դրա այդ օրվանից հայերը սկսել են հաշվել Բուն Հայոց թվականը: Հայկական ավանդության համաձայն Հայկ նահապետի անունով մեր ժողովուրդը կոչվեց <<հայ>> և երկիրը` <<Հայաստան>>, իսկ նրա ժառանգներից Արամ նահապետի անունից առաջացան Հայաստանի <<Արմենիա>> և հայերի <<արմեն>> անվանումները: Ըստ նույն ավանդության Հայկի ու հայկազուն նահապետների անուններով կոչվեցին Հայկական լեռնաշխարհի բազմաթիվ տեղանուններ (Հայկից` Հայկաշեն, Արամանյակից` Արագած լեռ և Արագածոտն գավառ, Արամայիսից` Արմավիր, Երաստից` Երասխ (Արաքս), Շարայից` Շիրակ, Ամասիայից` Մասիս, Գեղամից` Գեղարքունիք և Գեղարքունյաց ծով, Սիսակից` Սիսական (Սյունիք), Արա Գեղեցիկից` Այրարատ և այլն)։

Հունական ավանդությունը

Հայերի ծագման հունական զրույցը կապվում է Հին Հունաստանում սիրված ու տարածված մի վիպաշարի` արգոնավորդների մասին ավանդության հետ: Վերջինիս համաձայն հայերի նախահայրը և Հայաստանի անվանադիրը Արմենոս Թեսալացին էր, որը մասնակցել է Ոսկե գեղմի համար կատարված նավարկությանը, հաստատվել Հայաստանում, որն էլ նրա անվամբ կոչվել է <<Արմենիա>>: Ավանդությունը հաղորդում է, որ նրա նախնական բնակավայրը եղել է Թեսալիայի Արմենիոն քաղաքը: Ավանդությունն առավել հանգամանորեն պատմում է Ք.ա. I դարի հույն մատենագիր Ստրաբոնը. նա հաղորդում է, թե իր տեղեկությունների սկզբնաղբյուրները Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորավարների պատմություններն են։

Հայերի արևմտյան ծագման մասին կցկտուր տեղեկություններ են պահպանվել հույն հեղինակներ Հերոդոտոսի, Եվդոքսոսի և այլոց երկերում: Այդ տեղեկություններում բերված փաստարկները վերաբերում են փռյուգիացի և հայ զինվորների նման հագնված լինելուն և հայերենում փռյուգերեն շատ բառերի առկայությանը: Դրանցով, իհարկե, չի կարող բացատրվել մի ժողովրդի` մյուսից ծագած լինելը. փռյուգիացիներն ու հայերը ազգակից են, և նրանց լեզուներում նույն բառերի առկայությունը, առավել ևս զինվորների միանման հագուստ կրելը պետք է օրինաչափ համարել:

Վրացական ավանդությունը

Վրացական ավանդությունը ստեղծվել է հայկականի ազդեցությամբ և գրի է առնվել IX- XI դարերի վրաց հեղինակների կողմից։ Ըստ վրացական ավանդության Թարգամոսի (Թորգոմի) ութ որդիներից առաջացան մի շարք ժողովուրդներ. ավագ որդի Հայոսից` հայերը, Քարթլոսից` վրացիները, մյուս որդիներից` կովկասյան մի շարք ժողովուրդներ: Դատելով հատուկ անունների վերջավորություններից` այս ավանդությունն ունեցել է հունական ինչ-որ սկզբնաղբյուր ևս, որը մեզ չի հասել: Այն որոշակիորեն կրում է կնիքն իր ստեղծման ժամանակաշրջանի քաղաքական իրավիճակի, երբ հայոց Բագրատունի արքաների ազդեցությունը տարածված էր այսրկովկասյան երկրներում: Դրանով էլ պետք է բացատրել ութ եղբայրներից Հայոսի ավագագույնը լինելու հանգամանքը

Արաբական ավանդությունը

Արաբական ավանդությունը ևս հայերի ծագումը կապում է ջրհեղեղից հետո ազգերի` Նոյի որդիներից առաջացած լինելու պատկերացման հետ: Առավել հանգամանորեն այն շարադրված է XII-XIII դարերի արաբ մատենագիրներ Յակուտիի և Դիմաշկիի երկերում: Ըստ այդ ավանդության Նոյի որդի Յաֆիսից (Հաբեթ) ծնվեց Ավմարը, ապա նրա թոռ Լանթան (Թորգոմ), որի որդին էր Արմինին (հայերի նախնին) և որի եղբոր որդիներից սերում են աղվաններն ու վրացիները: Այս ավանդությունը ազգակից է համարում հայերին, հույներին, սլավոններին, ֆրանկներին և իրանական ցեղերին. հետաքրքիր է, որ այն պահպանել է ազգակից հնդեվրոպական ժողովուրդների միասնության շրջանից եկող հիշողությունը:

Եբրայական

Հին եբրայական ավանդազրույցը գրի է առնվել Հովսեպոս Փլավիոսի (Ք․ա․ I-Ք․հ․ I դարեր) կողմից «Հրեական հնախոսություն» գրքի էջերում, ըստ որի՝ «Ուրոսը հաստատեց Հայաստանը»։ Այս տեղեկության վերաբերյալ կա տարակարծություն։ Հնարավոր է, որ խոսքը վերաբերում է Հայկի սերունդներից Արա Գեղեցիկին։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ խոսքը վերաբերում է Վանի թագավորության արքա Ռուսային, քանի որ նա հայտնի է որպես «Ռուսա Էրիմենայի որդի», և նրա անունը հիշատակվում է նաև «Ուրսա» տարբերակով։

  • Առանձնացրե՛ք ձեզ համար առավել արժանահավատները և հիմնավորեք դրանք։

Ես կարծում եմ, որ մեզանից և ոչ ոք չի կարող հստակ ասել, թե նշված ավանդազրույցներից որն է հավաստի, քանի որ մենք չունենք ապացույց, որ նշվածներից որևէ մեկը սխալ է։ Սակայն հաշվի առնելով այն, որ մենք քրիստոնեա ենք և դեռ մանկուց սովորել ենք, որ նշվածներից ճիշտը հայկական ավանդազրույցն է, ես նույնպես այդպես եմ կարծում։ Ես ինքս միշտ էլ կարծել եմ, որ այդ ավանդազրույցներից ամենահավաստին հայկական ավանդազրույցն է։

Posted in Էկոլոգիա

Թեստ

Հարց  1. Որպես սնունդ դուք օգտագործում եք…

  1. Հիմնականում սեզոնային, թարմ և տեղական արտադրության մրգեր և բանջարեղեններ
  2. Հիմնականում թարմ սննդամթերք,սակայն դեմ չեք նաև որոշ սառեցված և պահածոյացված մթերքներ գնել
  3.  Հիմնականում սառեցված, պահածոյացված,ոչ սեզոնային և ներկրված սննդամթերքներ
  4. Հիմնականում սառեցված, պահածոյացված,ոչ սեզոնային և ներկրված սննդամթերքներ և հաճախ սնվում եք ռեստորաններում

Հարց  2. Որքան հաճախ եք ուտում միս կամ ձուկ

  1.   Երբեք
  2.  Ժամանակ առ ժամանակ` 1-3 անգամ շաբաթական
  3.  Շաբաթական 4-5 անգամ
  4.  Ամեն օր

 Հարց 3. Դուք ապրում եք …

  1.  Փոքր բնակարանում                                                                                                   
  2.   Միջին չափսի բնակարանում կամ փոքր առանձնատանը
  3. Ընդարձակ բնակարանում կամ ոչ մեծ առանձնատանը
  4. Մեծ առանձնատանը

Հարց 4.  Դուք՝

  1. Աղբը տեսակավորում եք և հանձնում վերամշակող ընկերություն
  2. Աղբը տեսակավորում եք
  3.   Միայն թուղթն ու պլաստիկն եք տեսակավորում
  4. Աղբը չեք տեսակավորում և ամբողջը մեկ տեղ եք գցում

Հարց  5. Ինչպե՞ս եք տաքացնում ձեր տունը

  1. Արևային մարկոցով
  2. Գազով
  3.   Էլեկտրական էներգիայով
  4. Գազ, էլեկտրաէներգիա

Հարց  6. Որպես էներգիայի սպառող

  1. Օգագործում եք միայն արևային մարտկոցներ
  2. Օգտագործում եք գազ և էլ․էներգիա, բայց շատ խնայողաբար
  3. Էներգիայի օգտագործման ծավալները ձեզ չի մտահոգում
  4. Միացնում եք օդորակիչ, էլեկտրական թեյնիկ, ֆեն, հեռուստացույց, համակարգիչ և դա ձեզ չի մտահոգում

Հարց  7. Թուղթը ձեր կենցաղում

  1. Թուղթ գրեթե չեք օգտագործում, միայն էլեկտրոնային եք աշխատում
  2. Ունեք տետրեր, գրքեր, բայց գերադասում եք էլեկտրոնային հարթակները
  3. Ունեք տետրեր, սևագրեր, թղթային նամակներ, թերթեր և ամսագրեր
  4. Ամեն օր գնում եք թերթ, ամսագիր, տետրեր, գրքեր, այլ

Հարց  8. Դուք կամ ձեր ընտանիքը օգտվում եք մեքենայից

  1. Մեքենա չունենք
  2. Ունենք մեքենա, բայց հազվադեպ ենք օգտագործում
  3. Ամեն օր օգտվում ենք մեքենայից
  4. Ընտանիքի բոլոր անդամներն էլ ունեն մեքենա և ամեն մեկն իր մեքենայով է ճանապարհ գնում

Հարց  9. Ջուրն իմ կենցաղում

  1. Ես  շատ կարճ ժամանակում եմ լոգանք ընդունում, ջուրը անմիջապես փակում եմ
  2.   Սիրում եմ ջուրը բաց թողնել, որ սառի
  3. Ատամներս  լվանալիս ջուրը բաց եմ թողնում
  4. Երկար ժամանակ եմ օգտագործում լոգանք ընդունելիս, հաճախ եմ մոռանում ծորակի ջուրը փակել

Հարց  10. Որտե՞ղ եք անցկացնում ձեր արձակուրդը

  1.  Տանը
  2. Տանից ոչ հեռու, տեղական հանգստյան վայրերում
  3. Մեկնում եմ  այնպիսի վայր, ուր ինքնաթիռով կարող եմ հասնել մի քանի ժամում
  4.  Ինքնաթիռովմեկնում եմ որևէ էկզոտիկ վայր